Joga: między ezoteryką a neoliberalizmem

Nr 2 (229) / 2026
Liczba stron: 179

Wyczyść
Pobierz

Joga: między ezoteryką a neoliberalizmem

Anita Jarzyna, Ulrike Lang

Joga, nie tylko posturalna, wciąż żyje i rozwija się tak prężnie przede wszystkim dzięki ruchowi ciał, myśli i idei, jakie te wytwarzają i jakim czasem dają się zwieść. Ruch raczej wahadłowy niż liniowy, odbywający się między kategoriami ezoteryki i neoliberalizmu, jest tylko jednym z wariantów (choć, wydaje nam się, wyjątkowo adekwatnym), za pomocą którego można przedstawić warunki i dynamikę funkcjonowania, jak również konceptualizowania jogi w Polsce. [...] Artykuły zebrane w tym numerze potwierdzają, że nie sposób autorytatywnie wyodrębnić dominującego kanału kulturowej transmisji jogi, wskazują na konieczność podejścia do procesu jej recepcji (i niekiedy reinterpretacji) z różnych pozycji i perspektyw dyscyplinarnych – historii mówionej, badań archiwalnych, analizy rynku wydawniczego, obserwacji uczestniczącej, krytyki literackiej – przy zastosowaniu zdywersyfikowanych metod opisu. Ze zgromadzonych tu tekstów wyłania się jednak pewien wzorzec funkcjonowania jogi w Polsce, która wprawdzie żyła życiem wielorakim, przybierając rozmaite formy, raz jako praktyka leczniczo-relaksacyjna, raz jako nośnik haseł feministycznej rewolty, raz jako wehikuł neoliberalnej wizji jednostki. Rozpoznając wyłaniające się tu zjawiska i procesy, łatwo uczynić z jogi oryginalną soczewkę podporządkowaną ich analizowaniu. Jednak równie istotny wydaje ruch w przeciwną stronę, do jakiego zachęcamy w tym numerze „Czasu Kultury”. Dzięki uwzględnieniu owych kontekstów naprowadza on na mniej esencjalistyczne rozumienie jogi jako praktyki usytuowanej, nigdy definitywnie nieskodyfikowanej, podlegającej transformacjom, które trzeba rozpatrywać nie w perspektywie odstępstwa, lecz raczej nieuniknionych, często zasilających przeobrażeń.

Spis treści / artykuły do kupienia lub pobrania: