DOI: https://doi.org/10.61269/r26n2add/QIXY8176
vol. XLII, no. 2, 2026
Joga i newage’owe praktyki terapeutyczne w ostatniej dekadzie PRL na przykładzie Akademii Życia
Monika Bednarczuk
Uniwersytet w Białymstoku
ORCID: 0000-0003-3490-3446
Zakres stron: 51–63
Abstrakt:
Joga i newage’owe praktyki terapeutyczne w ostatniej dekadzie PRL na przykładzie Akademii Życia
Artykuł dotyczy uwikłań jogi w praktyki newage’owe u schyłku PRL i skupia się na Akademii Życia (AŻ). W latach 80. jogę włączano w procesy terapeutyzacji. Była ona – obok rebirthingu, Polarity, Touch for Healing, prosperity consciousness itp. – istotna dla samopomocowych grup zorientowanych na samoopiekę i samorozwój. Nowy styl życia, który promowała AŻ i który także dzięki niej przenikał do mainstreamu, zawierał zresztą zaczyn neoliberalizmu. Wystarczy przywołać słowa Lucyny Winnickiej nt. ciała: „dbaj o nie bardziej niż o własny samochód [...]. Ono ma niezwykłą moc autoregulacji, samoulepszania się – przy twoim udziale”. Ramę metodologiczną rozważań stanowią studia z zakresu tak zwanego psycho-boomu i soma-boomu lat 70. Materiał źródłowy to publikowane i niepublikowane wypowiedzi osób z kręgu AŻ.
Słowa kluczowe: joga, Rebirthing, New Age, terapeutyzacja, psychosomatyka, PRL, Lucyna Winnicka, Akademia Życia
Abstract:
Yoga and New Age Therapeutic Practices in the Final Decade of the Polish People’s Republic: The Case of the Academy of Life
This article examines the entanglement of yoga with New Age practices in the final years of the Polish People’s Republic, focusing on the Academy of Life (AŻ). In the 1980s, yoga was incorporated into therapeutic processes. Alongside rebirthing, polarity, Touch for Healing, prosperity consciousness, and related practices, it played a significant role in self-help groups oriented toward self-care and self-development. The new lifestyle promoted by the AŻ, which also seeped into the mainstream, contained the seeds of neoliberalism. One need only recall the words of Lucyna Winnicka on the body: “Take better care of it than of your own car... It possesses an extraordinary capacity for self-regulation and self-improvement – if you let it.” The methodological framework for this analysis draws on studies of the so-called psycho-boom and soma-boom of the 1970s. The source material comprises both published and unpublished statements by individuals associated with the AŻ circle.
Keywords: yoga, rebirthing, New Age, therapeutisation, psychosomatics, the People’s Republic of Poland, Lucyna Winnicka, Academy of Life
5,00zł
