DOI: https://doi.org/10.61269/r26n2add/WUWZ3447
vol. XLII, no. 2, 2026
Azyl, próg, funkcjoznak. O macie do jogi na przykładzie dwóch poznańskich szkół
Monika Rosińska
School of Form, Uniwersytet SWPS
ORCID: 0000-0001-5907-0837
Zakres stron: 92–102
Abstrakt:
Azyl, próg, funkcjoznak. O macie do jogi na przykładzie dwóch poznańskich szkół
Mata do jogi stanowi punkt wyjścia do analizy współczesnych wyobrażeń, praktyk i napięć towarzyszących jodze w kontekście materialności, duchowości i konsumpcji. Choć w tradycyjnych praktykach indyjskich maty w obecnym kształcie nie istniały, ich wynalezienie w latach 80. XX wieku materializuje przesunięcie akcentu z duchowego rdzenia jogi ku jej wymiarowi cielesno-fitnessowemu. Traktowana jako obiekt graniczny, mata pozwala uchwycić procesy negocjowania granic intymności, indywidualności i wspólnotowości oraz rytualizacji praktyk self-care. Analiza osadzona jest w ramach zwrotu ku materialności oraz badań nad kulturą konsumpcyjną i estetyką. Tekst ma charakter jakościowego studium przypadku dwóch poznańskich środowisk praktyki (w obrębie wielkomiejskiej klasy średniej); materiał obejmuje autoetnograficzne obserwacje i obserwację uczestniczącą, krótkie wywiady rozumiejące, wypowiedzi osób praktykujących i nauczycielek oraz analizę dizajnu i materiałów rynkowych mat.
Słowa kluczowe: joga, mata do jogi, materialność, dizajn, duchowość, kultura konsumpcyjna, self-care, klasa średnia
Abstract:
Asylum, Threshold, Function-Sign: The Yoga Mat in Two Poznań-Based Schools
The yoga mat serves as a point of departure for an analysis of contemporary conceptions, practices, and tensions surrounding yoga, particularly in relation to materiality, spirituality, and consumption. Although mats in their current form did not exist in traditional Indian practices, their emergence in the 1980s reflects a shift in emphasis from yoga’s spiritual core toward its physical and fitness-oriented dimensions. Understood as a liminal object, the mat enables an examination of how boundaries of intimacy, individuality, and community are negotiated, as well as how practices of self-care are ritualized. The study is situated within the framework of the turn toward materiality and research on consumer culture and aesthetics. It is based on a qualitative case study of two yoga communities in Poznań (within the metropolitan middle class), drawing on autoethnographic observation, participant observation, interpretative interviews, practitioners’ and teachers’ accounts, and an analysis of yoga mat design and marketing materials.
Keywords: yoga, yoga mat, materiality, design, spirituality, consumer culture, self-care, middle class
5,00zł
