vol. XXXVIII, no. 4, 2022
Współ-lektury. Uchodźcy w książkach dla dzieci dostępnych na polskim rynku (2011–2022)
Magdalena Bednarek
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
ORCID: 0000-0003-3903-5529
Zakres stron: 82–103
Abstrakt:
Współ-lektury. Uchodźcy w książkach dla dzieci dostępnych na polskim rynku (2011–2022)
Artykuł przedstawia sposoby podejmowania tematyki uchodźctwa w obecnych na polskim rynku wydawniczym publikacjach dla dzieci, a także jak na tę obecność wpłynął kryzys azylowy z 2021 oraz wojna w Ukrainie z 2022 roku. Prezentowane są problemy związane z przedstawieniem tego tematu dzieciom z podkreśleniem mechanizmów cenzury, ale przede wszystkim dotyczące poetyki i odbioru pozycji, w których jest on obecny. Odwołując się do refleksji Joanny Papuzińskiej („współprzeżywanie”) oraz Agnieszki Kwiatkowskiej („lektura familijna”) autorka proponuje pojęcie lektury wspólnotowej czy współ-lektury, zgodnie z którym tekst traktowany jest jako wypowiedź o wspólnocie, sposób jej tworzenia i podtrzymywania, wartość łącząca w przeżyciu estetycznym, emocjonalnym i wolicjonalnym różnych odbiorców bez względu na wiek.
Słowa kluczowe: uchodźcy w literaturze, kryzys azylowy, literatura dziecięca, współ-czytanie
Abstract:
Co-Readings. Refugees in Children’s Books Available on the Polish Market (2011–2022)
This article presents the ways in which the subject of refugees is addressed in children’s publications available on the Polish publishing market, and how this presence has been affected by the 2021 asylum crisis and the 2022 war in Ukraine. Problems related to the presentation of this topic to children are presented, highlighting the mechanisms of censorship, but above all, concerning the poetics and reception of the books, in which this subject is broached. Referring to the reflections of Joanna Papuzińska (“co-experiencing”) and Agnieszka Kwiatkowska (“family reading”), the author proposes the notion of community reading or co-reading, according to which a text is treated as a statement about community, a way of creating and sustaining it, a value that unites different readers in an aesthetic, emotional and volitional experience, regardless of their age.
Keywords: refugees in literature, asylum crisis, children's literature, co-reading