DOI: https://doi.org/10.61269/r25n3aca/HOLB9432
vol. XLI, no. 3, 2025
Za głosem trembity... Lektura Na wysokiej połoninie jako słowno-muzyczna inicjacja w „dawność”
Jakub Żmidziński
Uniwersytet Artystyczny im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu
ORCID: 0000-0001-8244-5334
Zakres stron: 187–200
Abstrakt:
Za głosem trembity... Lektura Na wysokiej połoninie jako słowno-muzyczna inicjacja w „dawność”
W artykule zaproponowano spojrzenie na proces lektury tetralogii Stanisława Vincenza Na wysokiej połoninie jako na rytuał inicjacyjny. Odwołując się do teorii rytuału, autor przygląda się zarówno stylistyce, jak i tematyce powieści, ukazując jej aspekty obrzędowe. Chodzi o świat przedstawiony, o quasi-oralną metodę pisarską oraz muzyczność dzieła. Odwołano się do analizy literaturoznawczej i wiedzy z zakresu antropologii kulturowej. Zostały przywołane liczne wypowiedzi badaczy dzieła Vincenza oraz odpowiedzi czytelników na ankietę dotyczącą jego recepcji. Przywołane zostały również fragmenty tekstów samego pisarza, ukazujące, że jego celem było doprowadzenie czytelników do wewnętrznej przemiany.
Słowa kluczowe: Stanisław Vincenz, Na wysokiej połoninie, rytuał przejścia, lektura, przemiana, muzyczność literatury, oralność
Abstract:
Following the Sound of the Trembita... Reading On the High Uplands as a Verbal-Musical Initiation into the “Olden Days”
The article proposes a view of the process of reading Stanisław Vincenz’s tetralogy On the High Uplands as an initiation ritual. Drawing on theories of ritual, the author analyzes both the style and content of the novel, emphasizing its ritualistic elements. The focus is on the depicted world, the quasi-oral writing style, and the musicality of the text. The author incorporates literary analysis and insights from cultural anthropology. It contains various statements from researchers about Vincenz’s work, as well as responses from readers gathered in a survey regarding its reception. Additionally, excerpts from Vincenz’s own writings are quoted to illustrate his intention of facilitating an inner transformation in his readers.
Keywords: Stanisław Vincenz, On the High Uplands, rite of passage, reading, transformation, musicality of literature, orality
5,00zł
