vol. XLI, no. 4, 2025
Trwonić i rozprowadzać. Energetyczna logika późnego kapitalizmu
Bartosz Kuźniarz
Uniwersytet w Białymstoku
ORCID: 0000-0002-1933-0099
Zakres stron: 191–199
Abstrakt:
Trwonić i rozprowadzać. Energetyczna logika późnego kapitalizmu
Tekst stanowi rekonstrukcję podstawowych kategorii teoretycznych pojawiających się w wydanej w 2023 roku książce Andrzej Ledera Ekonomia to stan umysłu. Ćwiczenie z semantyki języków ekonomicznych. Nacisk pada na opisany przez Ledera „fantazmatyczny” charakter polityki, która usuwa ze świadomości mieszkańców globalnej Północy podstawowy konflikt współczesności. Ekonomia to stan umysłu sugeruje, że polityka z czasem wchłonie i opanuje żywioł znaków pieniężnych. Twierdzę, że jest to możliwe, jednak wyłącznie za cenę rezygnacji z części wyzwolonej przez kapitał mocy. Z tego powodu kluczowa dla książki Ledera metafora rozprowadzania i stabilizowania dróg ujścia nadmiarowej energii może nie być właściwym drogowskazem. Nadmiar, jak pouczał Georges Bataille, należy nie tylko rozprowadzać, lecz również trwonić.
Słowa kluczowe: Ekonomia to stan umysłu, Andrzej Leder, Georges Bataille, pieniądz, kapitalizm, część przeklęta, energia, nadmiar, globalna Północ, globalne Południe, dewzrost
Abstract:
Waste and Distribute. The Energy Logic of Late Capitalism
The text is a summary of the key theoretical ideas presented in Andrzej Leder’s 2023 book, Ekonomia to stan umysłu. Ćwiczenie z semantyki języków ekonomicznych (Economics is a State of Mind: An Exercise in the Semantics of Economic Languages). It emphasizes the “phantasmal” nature of politics as described by Leder, which obscures the fundamental conflicts of contemporary society for the inhabitants of the global North. The publication suggests that politics will ultimately absorb and control the role of monetary signs. However, the author contends that this is achievable only at the expense of relinquishing some of the power gained from capital. Consequently, the metaphor of distributing and stabilizing outlets for excess energy, which is central to Leder’s argument, may not be the most appropriate guide. Excess, as Georges Bataille posited, should not only be distributed but also wasted.
Keywords: Ekonomia to stan umysłu, Andrzej Leder, Georges Bataille, money, capitalism, the accursed share, energy, excess, global North, global South, degrowth
5,00zł
