DOI: https://doi.org/10.61269/r26n1aad/QEZM8146
vol. XLII, no. 1, 2026
Nieudana analiza Zygmunta Freuda: próba z historiografii niepokornej
Agnieszka Sobolewska Alsberg
University of Illinois at Chicago; Chicago Center for Psychoanalysis; Centre français de recherche en sciences sociales CEFRES
ORCID: 0000-0002-2119-7215
Artykuł powstał w ramach realizacji projektu no. BPN/BEK/2022/1/00133 finansowanego przez Narodową Agencję Wymiany Akademickiej (NAWA) w programie im. Bekkera.
Zakres stron: 29–41
Abstrakt:
Nieudana analiza Zygmunta Freuda: próba z historiografii niepokornej
Artykuł stanowi próbę krytycznego przemyślenia długiego trwania teorii uwiedzenia w psychoanalizie. Na podstawie listów Marie Bonaparte i Zygmunta Freuda, niedawno otwartej części archiwum Biblioteki Kongresu w Waszyngtonie, autorka rekonstruuje kluczowe momenty analizy księżniczki i wskazuje na obustronny w tym przypadku wymiar procesu terapeutycznego. Historia rodzinnych relacji Bonaparte oraz sposób ich interpretacji przez Freuda zostają odczytane w świetle problematycznego stosunku psychoanalizy do kazirodztwa i traumy wykorzystania seksualnego w okresie dziecięcym. Odnosząc się i rozwijając metodologiczne wskazówki sformułowane dla historyków psychoanalizy przez Elisabeth Young-Bruehl i Murray Schwartza, autorka proponuje przemyślenie inicjalnych błędów teorii i praktyki psychoanalitycznej, które uaktualniły się w analizie Bonaparte oraz Freuda, a następnie w dyskusjach wokół pojęcia traumy w 1932 roku.
Słowa kluczowe: Marie Bonaparte, Zygmunt Freud, teoria uwiedzenia, trauma, kazirodztwo
Abstract:
Sigmund Freud’s Failed Analysis: An Attempt at Rebellious Historiography
This article offers a critical reflection on the longue durée of the seduction theory in psychoanalysis. Based on letters of Marie Bonaparte and Sigmund Freud – a section recently opened in the archives of the Library of Congress in Washington – the author reconstructs key moments in the princess’s analysis and highlights the reciprocal dimension of the therapeutic process in this case. The history of the Bonaparte family and Freud’s interpretation of their relationships are examined in the light of psychoanalysis’ problematic attitude towards incest and the trauma of childhood sexual abuse. Building on methodological guidelines for historians of psychoanalysis formulated by Elisabeth Young-Bruehl and Murray Schwartz, the author proposes a rethinking of the foundational errors of psychoanalytic theory and practice, which resurfaced in the analysis of Bonaparte and Freud, and later in discussions around the concept of trauma in 1932.
Keywords: Marie Bonaparte, Sigmund Freud, seduction theory, trauma, incest
5,00zł
