vol. XLI, no. 4, 2025
Kulturowe i narracyjne funkcje ciszy w twórczości Sary Maitland: między zagrożeniem a potencjałem
Aleksandra Wisniewska
Uniwersytet Gdański
ORCID: 0000-0003-3465-3635
Roksana Zgierska
Uniwersytet Gdański
ORCID: 0000-0002-4496-7729
Zakres stron: 97–105
Abstrakt:
Kulturowe i narracyjne funkcje ciszy w twórczości Sary Maitland: między zagrożeniem a potencjałem
Artykuł analizuje wielowymiarową funkcję ciszy w A Book of Silence oraz wybranych opowiadaniach Sary Maitland z perspektywy feministycznej, ekokrytycznej i narratologicznej. Cisza ukazana zostaje jako doświadczenie cielesne, duchowe i graniczne – nie tylko temat, lecz także forma opowieści. Maitland przeciwstawia ideę ciszy narzuconej pojęciu ciszy wybranej, traktując tę ostatnią jako przestrzeń sprawczości, kontemplacji i kontaktu z tym, co inne. Przywołuje konteksty, w których cisza nabiera nowych znaczeń: kontemplacyjnego, cielesnego, zmysłowego, a także w których staje się ona nieantropocentryczną formą komunikacji. Ponadto artykuł omawia także pojęcie ciszy jako narzędzia budowania opowieści opierających się dominującym wzorcom narracyjnym, bazujących na rytmie, pauzie i powtórzeniach.
Słowa kluczowe: cisza, samotność, izolacja, ekokrytyka, literatura feministyczna
Abstract:
The Cultural and Narrative Functions of Silence in Sara Maitland's Work: Between Threat and Potential
This article examines the multifaceted role of silence in A Book of Silence and selected stories by Sara Maitland from feminist, ecocritical, and narratological perspectives. Silence is portrayed as a physical, spiritual, and transformative experience, influencing both the subject matter and the narrative form. Maitland distinguishes between imposed silence and chosen silence, viewing the latter as a space for agency, contemplation, and connection with others. She highlights contexts in which silence gains new meanings – contemplative, physical, and sensual – along with its emergence as a non-anthropocentric mode of communication. Furthermore, the article explores how silence serves as a narrative tool, enabling the construction of stories that challenge dominant narrative patterns through elements such as rhythm, pause, and repetition.
Keywords: silence, loneliness, isolation, ecocriticism, feminist literature