DOI: https://doi.org/10.61269/r25n3aca/VTYJ2351
vol. XLI, no. 3, 2025
Czy przemoc seksualna ma rodzaj? Kilka uwag literaturoznawczych
Katarzyna Lisowska
Uniwersytet Wrocławski
ORCID: 0000-0002-2715-0370
Zakres stron: 213–225
Abstrakt:
Czy przemoc seksualna ma rodzaj? Kilka uwag literaturoznawczych
Artykuł analizuje związek retoryki przemocy seksualnej z kategorią rodzaju. Rodzaj dotyczy między innymi kwestii genologicznych – autorka pokazuje, jak wybór określonej formy tekstu wpływa na sposób przedstawienia zasygnalizowanych kwestii. Inny wątek związany z rodzajem to upłciowienie narracji o przemocy seksualnej. W artykule dowodzi się, że można zaobserwować różnice między „męskim” a „kobiecym” ujęciem tematu, choć nie należy przyjmować tych rozróżnień bezkrytycznie. Autorka analizuje także odmienne rodzaje ciszy i milczenia, które dotyczą nadużyć seksualnych, oraz sygnalizuje potrzebę intersekcjonalnego ujęcia tej problematyki. W tekście przywołane zostały utwory Marlona Jamesa, Dahlii de la Cerdy, Ingi Iwasiów, Andrzeja Stasiuka i Martyny Bundy. Literatura przedmiotu obejmuje humanistyczne (w tym literaturoznawcze) i socjologiczne badania przemocy seksualnej. Autorka łączy poetologiczną analizę narracji z odwołaniami do kontekstów społecznych i kulturowych.
Słowa kluczowe: przemoc seksualna, retoryka, rodzaj, gatunek literacki, kobiecość, męskość, narracja
Abstract:
Does Sexual Violence Have a Gender? A Few Literary Studies Remarks
This article analyzes the connection between the rhetoric of sexual violence and the category of gender. It highlights how gender also involves genealogical topics, asserting that the chosen text form significantly influences how these issues are presented. Another key theme is the gendering of narratives about sexual violence, with the author noting observable differences between “masculine” and “feminine” perspectives on the subject – although these distinctions should be approached with critical caution. The article examines different aspects of silence around sexual abuse and stresses the need for an intersectional approach to this problem. It references works by Marlon James, Dahlia de la Cerda, Inga Iwasiów, Andrzej Stasiuk, and Martyna Bunda. The literature discussed includes contributions from the humanities, such as literary studies, as well as sociological research on sexual violence. The author integrates a poetological analysis of the narrative with insights from social and cultural contexts.
Keywords: sexual violence, rhetoric, gender, literary genre, femininity, masculinity, narrative
5,00zł
