Ćwiczenia „CzasKultury.pl”: Pamiętniki chłopskie
O temacie
Broszura edukacyjna poświęcona pamiętnikom, które mieszkańcy i mieszkanki wsi spisywali dla upamiętnienia swojego doświadczenia przez ponad siedem dekad XX wieku. Refleksja nad zapiskami wpisuje się w ramy tak zwanego zwrotu ludowego, który należy do najbardziej ekspansywnych i istotnych zjawisk w polskiej kulturze współczesnej.
Z pamiętników wyłania się obraz wsi niejednolitej, zhierarchizowanej, ale także przekształcanej przez własne doświadczenia i filtrowanej przez własne emocje.
Tak jak nie istnieje jedna historia, tak nie istnieje jedna historia ludności wiejskiej. Historie polskich chłopów to nie tylko zwarcie z wielkimi procesami historii: pańszczyzną i aktami buntu przeciwko niej, reformą rolną, doświadczeniami PGR-ów i sprzeciwem wobec kolektywizacji. Wreszcie to nie tylko opowieść o przemocy i o dążeniach emancypacyjnych. To także emocje i mikropraktyki codzienności.
– fragment wprowadzenia
W scenariuszach proponujemy rozmowy o praktyce pisania pamiętników, o zjawisku awansu klasowego, o wyłaniających się z pamiętników obrazach wojny oraz edukacji.
O Ćwiczeniach „CzasKultury.pl”
W roku jubileuszowym – obchodząc piętnastolecie istnienia „CzasKultury.pl” – przyglądamy się naszym archiwom. Odnajdujemy w nich nie tylko teksty poświęcone szeroko pojętym nowościom – recenzje filmowe, teatralne, literackie czy muzyczne – ale także analizy ważnych i aktualnych zjawisk w kulturze XX i XXI wieku. Do takich tekstów należą wyróżniające nasz dwutygodnik autorskie cykle tematyczne. To teksty nietracące na aktualności, często trendsetterskie, opisujące zjawiska, które wciąż zyskują na znaczeniu. Jesteśmy przekonani o wartości poznawczej, jaką niosą autorskie cykle – pracując z nimi, my sami wiele się uczymy. Nie chcemy trzymać ich w archiwum – chcemy ożywiać je w dyskusji.
Ćwiczenia „CzasuKultury.pl” to propozycja otwarcia dwóch cykli autorskich – „Pamiętników chłopskich” Antoniny Tosiek oraz „Stulecia okrutnych cudów” Jerzego Franczaka – na edukację szkolną. Przy wyborze kierowaliśmy się pragmatyką (cykle zamknięte) i pożytecznością dla edukacji (dotyczące tematów, które krzyżują się z programem szkolnego nauczania). Na obie broszury składają się: zwięzłe wprowadzenie do zagadnienia oraz trzy scenariusze tematyczne wraz z załączonymi fragmentami cyklu. Broszurę zamyka spis bibliograficzny zawierający odnośniki do wszystkich odcinków.
Przygotowane scenariusze nie spełniają ortodoksyjnych wyznaczników metodyki nauczania – nie rozpisujemy celów lekcji ani nie dobieramy metod pracy, ufając, że każda grupa uczniowsko-nauczycielska zdecyduje o nich samodzielnie. Proponuje- my pytania i wskazujemy możliwe odpowiedzi – z doświadczenia redakcyjnej pracy z tekstem wiemy, że najciekawsze wnioski z lektury formułuje się w rozmowie. Każdy scenariusz wieńczy propozycja ćwiczenia, często mogącego przybrać charakter wspólnego projektu. W ten sposób dzielimy się naszym drugim doświadczeniem redakcyjnym: pomysły najlepiej sprawdza się w działaniu. Takim pomysłem było stworzenie broszur edukacyjnych – teraz oddajemy je kolejnym osobom, licząc na to, że zweryfikują je w praktyce.
Publikacje powstały w ramach obchodów jubileuszu 40-lecia „Czasu Kultury” i 15-lecia „CzasKultury.pl”
