vol. XLI, no. 4, 2025
Cisza jako przestrzeń wolności: feministyczne utopie i redefinicja pejzażu dźwiękowego
Magdalena Dziurzyńska
Uniwersytet Szczeciński
ORCID: 0000-0003-1165-7406
Zakres stron: 87–96
Abstrakt:
Cisza jako przestrzeń wolności: feministyczne utopie i redefinicja pejzażu dźwiękowego
Tekst analizuje funkcję ciszy w feministycznych utopiach literackich jako przestrzeni wolności, samostanowienia i regeneracji poprzez badanie powieści The Wanderground (1979) Sally Miller Gearhart oraz Journey to Zelindar (1987) Diany Rivers. Przedmiotem badania jest sposób, w jaki cisza i alternatywny pejzaż dźwiękowy zostają przeciwstawione patriarchalnemu zgiełkowi, a także ich rola w budowaniu nowych form komunikacji między kobietami oraz wspólnot opartych na harmonii z naturą. Wykorzystując metodologię krytyki feministycznej i ekokrytycznej, tekst bada esencjalistyczne założenia dotyczące związku kobiet z naturą. Analiza przedstawia ciszę jako narzędzie tworzenia utopijnych przestrzeni, w których milczenie i wsłuchiwanie się w siebie i w otoczenie redefiniują kobiecą tożsamość oraz zastępują patriarchalne wzorce dialogu.
Słowa kluczowe: cisza, feministyczne utopie, pejzaż dźwiękowy, feminizm, ekokrytyka, esencjalizm, patriarchat, tożsamość kobieca
Abstract:
Silence as a Space of Freedom: Feminist Utopias and the Redefinition of the Soundscape
This article analyzes the function of silence in feminist literary utopias as a space of freedom, self-determination, and regeneration, examining the novels The Wanderground (1979) by Sally Miller Gearhart and Journey to Zelindar (1987) by Diana Rivers. The study examines the contrast between silence and alternative soundscapes and the noise associated with patriarchal society. It explores how these elements contribute to the development of new communication forms among women and communities that emphasize harmony with nature. Employing feminist and ecocritical methodologies, the author critiques essentialist beliefs regarding women’s connection to nature. The analysis positions silence as a tool for creating utopian environments where listening to oneself and one’s surroundings can redefine female identity and challenge patriarchal patterns of communication.
Keywords: silence, feminist utopias, soundscape, feminism, ecocriticism, essentialism, patriarchy, female identity