vol. XLI, no. 4, 2025

Cisza jako przełączanie. Dzieło-transformator Liliany Zeic

Anna Markowska
Uniwersytet Wrocławski
ORCID: 0000-0002-8694-906X
Zakres stron: 116–127
Abstrakt:
Cisza jako przełączanie. Dzieło-transformator Liliany Zeic
Cisza wedle Johna Cage’a daje możliwość wyłonienia się innego świata. Ponieważ wiąże się to jedynie z prostym „przełączaniem”, jest darem pozwalającym cieszyć się z tego, co już posiadamy i jest wokół nas. Idea uciszania-przełączania obowiązuje także w sztukach wizualnych, gdy ignoruje się wyuczone ścieżki rozumienia i percepcji. Tak powstał na przykład Portret Narcyzy Żmichowskiej Liliany Zeic – jako asamblaż różnorodnych, zwykłych materiałów. Perspektywa praktycznego uczestnictwa materiałów i odkrywania ich właściwości Tima Ingolda, materialnej duchowości Elizabeth Anderson oraz odgrywania ról i rozumienia tożsamości w praktykach BDSM Robina Bauera to zasadnicze klamry interpretacyjne tej pracy poświęconej queerowej, zapomnianej pisarce. Dzięki wymyślonemu rytuałowi uciszającemu dotychczasową wiedzę istotne jest tu wytyczenie ścieżki do świata na nowo zobaczonego i pojętego.
Słowa kluczowe: materialność, queer, feminizm, kosmogonia, duchowość, relacyjność, John Cage, Liliana Zeic
Abstract:
Silence as Switching. Liliana Zeic’s Work-Converter
According to John Cage, silence provides an opportunity for another world to emerge. Since it involves only a simple “switch,” it is a gift that allows us to enjoy what we already have and what is around us. This concept of a silencing switch also applies to the visual arts, where established understandings and perceptions can be set aside. For instance, Liliana Zeic’s Portret Narcyzy Żmichowskiej (Portrait of Narcyza Żmichowska) was created as an assemblage of various ordinary materials. The ideas of practical material participation as expressed by Tim Ingold, the concept of material spirituality described by Elizabeth Anderson, and the exploration of identity through role-playing in Robin Bauer’s BDSM practices offer essential interpretive frameworks for this artwork dedicated to a queer writer who has been largely forgotten. Through an invented ritual that mutes prevailing knowledge, it becomes crucial to chart a path toward a world that is newly seen and understood.
Keywords: materiality, queer, feminism, cosmogony, spirituality, relationality, John Cage, Liliana Zeic
5,00