vol. XLI, no. 4, 2025

Cena i wartość ciszy w mieście

Justyna Anders-Morawska
Uniwersytet Łódzki
ORCID: 0000-0001-8913-5726
Zakres stron: 21–31
Abstrakt:
Cena i wartość ciszy w mieście
W artykule podjęto próbę nakreślenia pola znaczeniowego dla terminu ciszy w mieście w kontekście jej ceny/kosztu i wartości, jaka powstaje, kiedy ciszę traktuje się jako rodzaj usługi ekosystemowej. Postawiono tezę, że wszechobecna logika rynku determinuje sposób, w jaki mówi się o ciszy i hałasie, a w konsekwencji określa trajektorie polityk publicznych. W rezultacie działania oddolne na rzecz ciszy mają ograniczone oddziaływanie na tworzenie systemowych rozwiązań na rzecz zmniejszania zanieczyszczenia hałasem. Komodyfikacja ciszy i prywatyzowanie kosztów hałasu, jako dominujące podejścia w kształtowaniu pejzażu dźwiękowego miast, zostały zilustrowane poprzez przykłady regulacji prawnych, praktyk z zakresu planowania przestrzennego i lokalnych inicjatyw.
Słowa kluczowe: cisza, hałas, polityka miejska, pejzaż dźwiękowy, prywatyzacja kosztów społecznych, komodyfikacja dóbr wspólnych
Abstract:
The Price and Value of Quiet in the City
This article aims to outline the concept of quiet in the city in relation to its price, cost, and value, particularly when quiet is considered an ecosystem service. It asserts that the pervasive logic of the market influences how quiet and noise are perceived and discussed, ultimately shaping public policy decisions. Consequently, grassroots initiatives that advocate for quiet often struggle to create substantial systemic solutions to combat noise pollution. The commodification of quiet and the privatization of noise-related costs – dominant approaches in shaping urban soundscapes – are illustrated through examples of legal regulations, spatial planning practices, and local initiatives.
Keywords: quiet, noise, urban policy, soundscape, privatization of social costs, commodification of common goods
5,00