vol. XLII, no. 1, 2026
Jak i z kim? O różnicowaniu i równouprawnianiu praktyk poznawczych w polskiej akademii
Waldemar Rapior
Uniwersytet Warszawski
ORCID: 0000-0002-3664-7821
Zakres stron: 91–101
Abstrakt:
Jak i z kim? O różnicowaniu i równouprawnianiu praktyk poznawczych w polskiej akademii
Wiedza niepokorna rodzi się w kolektywach. Autor przedstawia ją w kontekście dwóch mało zbadanych kwestii: (1) efemeryczności/długodystansowości kolektywu; (2) oddolnej/zinstytucjonalizowanej kontroli wytwarzania wiedzy. Autor analizuje interakcje społeczne w zespołach badawczych w projektach współpracy sztuki i nauki oraz oddolnie działających aktywistów i naukowców zatrudnionych na uniwersytetach. Analizując zapiski terenowe, ukazuje dynamikę „kolektywizacji” wiedzy przez osoby zakorzenione w oddolnej i formalnej strukturze pracy.
Słowa kluczowe: kontrola wiedzy, kolektywizacja produkcji wiedzy, kolektywy na czas projektu, kolektywy na potrzebę zmiany społecznej, współdziałanie
Abstract:
How and with Whom? On the Differentiation and Equalization of Cognitive Practices in Polish Academia
Rebellious knowledge is born in collectives. The author presents it in the context of two little-studied issues: (1) the ephemerality/long-distance nature of the collective; (2) grassroots/institutionalized control of knowledge production. The author analyzes social interactions within research teams involved in art–science collaboration projects, as well as cooperation between grassroots activists and scientists employed at universities. By analyzing field notes, the article reveals the dynamics of the “collectivization” of knowledge by individuals embedded in both grassroots and formal work structures.
Keywords: knowledge control, collectivization of knowledge production, project-based collectives, collectives for social change, collaboration