DOI: https://doi.org/10.61269/r26n3add/CITM6770
vol. XLII, no. 3, 2026
Ślady autyzmu we Włoskich szpilkach, Szumie i Jaka piękna iluzja Magdaleny Tulli
Jan Potkański
Uniwersytet Warszawski
ORCID: 0000-0002-9332-1940
Zakres stron: 62–74
Abstrakt:
Ślady autyzmu we Włoskich szpilkach, Szumie i Jaka piękna iluzja Magdaleny Tulli
Artykuł analizuje rozproszone w sylleptycznej prozie Magdaleny Tulli motywy zbieżne z narracjami o spektrum autyzmu, nie rozstrzygając, czy wiążą się one raczej z autobiograficznym, czy z fikcjonalnym biegunem tych utworów, a zatem czy są opisem „z natury”, czy formą intertekstualności powiązanej z psychologicznym wykształceniem autorki, aczkolwiek motywy te znajdują odzwierciedlenie w autotematycznych wypowiedziach z tomu rozmów z Justyną Dąbrowską. Wątek ten interferuje z postpamięciową warstwą tej prozy, co z jednej strony pozwala zbadać relacje między dwoma konkurencyjnymi wyjaśnieniami poczucia wyobcowania dręczącego główne bohaterki, z drugiej – zapytać o zakodowanie w strukturze głębokiej utworów wiedzy o historii dyskursu o autyzmie w kontekście dziejów XX wieku, zwłaszcza na przykładach Hansa Aspergera i Brunona Bettelheima.
Słowa kluczowe: autyzm, postpamięć, Magdalena Tulli, Hans Asperger, Bruno Bettelheim
Abstract:
Traces of Autism in Magdalena Tulli’s Włoskie szpilki (Italian High Heels), Szum (Noise), and Jaka piękna iluzja (What a Beautiful Illusion)
This article analyses motifs scattered throughout Magdalena Tulli’s sylleptic prose that converge with narratives about the autism spectrum, without determining whether they are linked more closely to the autobiographical or fictional pole of these works, and thus whether they constitute descriptions “from nature” or a form of intertextuality connected with the author’s background in psychology. These motifs are, however, reflected in the self-referential statements included in the volume of conversations with Justyna Dąbrowska. This thread intersects with the postmemory layer of Tulli’s prose, which, on the one hand, enables an examination of the relationship between two competing explanations for the sense of alienation experienced by the main characters and, on the other, invites reflection on how knowledge of the history of autism discourse – in the context of twentieth-century history, particularly through the examples of Hans Asperger and Bruno Bettelheim – is encoded within the deep structure of the works.
Keywords: autism, postmemory, Magdalena Tulli, Hans Asperger, Bruno Bettelheim
5,00zł
