DOI: https://doi.org/10.61269/r26n3add/NAHL3919
vol. XLII, no. 3, 2026
Relaxed performance jako realizacja estetyki dostępności
Alicja Müller
Uniwersytet Jagielloński
ORCID: 0000-0002-3490-1419
Izabela Zawadzka
ORCID: 0000-0002-8425-0888
Zakres stron: 114–126
Abstrakt:
Relaxed performance jako realizacja estetyki dostępności
Relaxed performance (RP) demokratyzuje dostęp do kultury poprzez wspieranie różnych strategii odbiorczych, między innymi tych wynikających z neuroróżnorodności i niepełnosprawności. Artykuł dowodzi, że w tego rodzaju wydarzeniach dostępność jest jakością estetyczną: wpływa na dramaturgię, warstwy wizualną i dźwiękową, język czy zasady organizacji przestrzeni. W Polsce ta forma nie jest rozpowszechniona, jednak nowa choreografia, ze względu na jej otwartość na eksperymenty w zakresie emancypowania publiczności ze sztywnych ram odbiorczej dyscypliny, korzysta ze strategii bliskich RP. Jakie estetyczno-polityczne konsekwencje ma przyjęcie inluzywności za punkt wyjścia do stworzenia spektaklu? Żeby odpowiedzieć na to pytanie, osoby autorskie z perspektywy badaczek towarzyszących procesowi artystycznemu i z wykorzystaniem obserwacji uczestniczącej analizują spektakl Warstwy zrealizowany w formule RP.
Słowa kluczowe: relaxed performance, choreografia, neuroróżnorodność jako estetyka, emancypacja publiczności, strategie produkcji sztuki
Abstract:
Relaxed Performance as a Realisation of the Aesthetics of Accessibility
Relaxed performance (RP) democratises access to culture by supporting diverse modes of engagement, including those arising from neurodiversity and disability. This article argues that, in such events, accessibility constitutes an aesthetic quality: it shapes dramaturgy, visual and auditory dimensions, language, and the principles governing the organisation of space. In Poland, this form remains uncommon; however, contemporary choreography, with its openness to experimentation and its efforts to emancipate audiences from rigid frameworks of disciplinary reception, draws on strategies similar to those employed in RP. What are the aesthetic and political consequences of adopting inclusivity as a starting point for the creation of performance? To address this question, the creators – approaching the artistic process from the perspective of researchers accompanying it and employing participant observation – analyse the performance Warstwy (Layers), staged in the RP format.
Keywords: relaxed performance, choreography, neurodiversity as an aesthetic, audience emancipation, strategies for art production
5,00zł
