14 marca 2018

Oblicza izolacji

Tkwiąca między Europą a Ameryką Północną Islandia cały czas nie może się mentalnie określić, do którego kontynentu jej bliżej. Z dala od stałego lądu wypracowała sobie własny rytm i strukturę codziennego życia...

09 marca 2018

Przeciw własnemu komfortowi

„Dziecko w śniegu” Włodka Goldkorna to esej-polifonia: o żydowskim (prze)trwaniu w powojennej Polsce; o próbach zasiedlenia krajobrazu po Zagładzie; o wygnaniu i powrocie; wreszcie, czy przede wszystkim, o pustce i jej upamiętnieniu z perspektywy „drugiego pokolenia” po Szoa...

02 marca 2018

„Nie pozwól, żeby ci przebaczali”

Kontynuacja wydanej pięć lat temu powieści „Dzieciństwo Jezusa” po raz kolejny wykorzystuje tę postać wyłącznie w tytule. Podobnie jak w poprzednim tomie, w „Latach szkolnych Jezusa” chłopiec nosi imię Davíd, a cała akcja powieści rozgrywa się nie tylko współcześnie, ale i bardzo daleko od Bliskiego Wschodu...

23 lutego 2018

Pożegnanie

David Vann swymi błyskotliwymi i poruszającymi opowiadaniami wpisuje się w literacki nurt poszukiwania własnej tożsamości, co czyni syn, spoglądający wstecz i oceniający skomplikowane relacje z ojcem...

15 lutego 2018

Wszystko jest story

To już trzecie polskie wydanie pierwszej książki Martina Pollacka, jego „imaginacyjnej podróży” po Galicji Wschodniej przełomu wieków XIX i XX. Dlaczego imaginacyjnej? Dlatego, że sam autor fizycznie w podróż na wschód wcale się nie udał...

09 lutego 2018

Rzeka, czyli ruch

To wspaniała książka. Osobna – tak jak osobny potrafi być język literacki. Fragmentaryczna, mimo że zbudowana wokół jednego tematu. Rzeka to jednak nie tylko konkretne miejsca, które narratorka obserwuje w różnych okresach swojego życia...

05 lutego 2018

Czemu nie śpisz?

„Inne” Krzysztofa Bąka to tomik spójny, interesujący zarówno formalnie, jak i ze względu na ukazaną w nim wizję świata, który wydaje się spokojny i uporządkowany, ale podskórnie pełen jest napięć i różnorodnych emocji...

23 stycznia 2018

Robinson

Możliwe, że coś przegapiłem albo że moja historycznoliteracka pamięć jest dziurawa, ale w myślach stawiam następującą hipotezę: prawdopodobnie od czasu debiutu Doroty Masłowskiej nie rozmawiało się tak obficie o formie polskiej powieści...

12 stycznia 2018

Specyficzna harmonia

Trzeci rok z rzędu przynosi książkę Joanny Bator, wobec której nie jestem w stanie ustosunkować się jednoznacznie. Zarówno uwiera na kilka sposobów, jak i wymusza pewien dystans, niezrozumienie świata przedstawionego...

28 grudnia 2017

Czas maskowania

„Czas maskowania” to termin Claudii Schoppmann, która opisywała losy homoseksualnych kobiet prześladowanych w okresie narodowego socjalizmu. Ów termin – co podaję za Joanną Ostrowską – doskonale opisuje także życiowe doświadczenie Teofila Kosińskiego, który stał się pierwowzorem Stefana K...

19 grudnia 2017

Raj niemożliwy?

„Najlepszy kraj na świecie” czyta się z przekonaniem, że jest to narracja o innym świecie i innej rzeczywistości, ale wyjątkowo trafnie opowiedziana – w naukowym stylu, ale jednocześnie z taką formą wieloaspektowości, że w historii Norwegii może przejrzeć się każdy Polak, Europejczyk...

24 listopada 2017

Astaire zaklina rytm

Są książki, które wprawiają w zachwyt, książki tak idealne i odłączone od zgiełku codziennego życia, że wzbudzając podziw, dosłownie unieruchamiają. Piąta powieść Zadie Smith, „Swing Time” nie należy do tej kategorii – nie dostrzegam w niej niewzruszonej struktury diamentu...

16 listopada 2017

Niespełnienia

Wydaje mi się, że nie wypada krytykować powieści Liny Wolff. Po pierwsze – dlatego, że jest skandynawska, że szwedzki adres autora od jakiegoś czasu w Polsce oznacza doskonałą jakość. Po drugie – książka jest bardzo inteligentnie napisana, odkrywa przed nami kolejne poziomy interpretacji i gdyby wykorzystać przymiotniki, jakimi chętnie ozdabia się na Zachodzie okładki książek, można byłoby napisać, że to rzecz brawurowa, ekscentryczna, postnowoczesna czy wyjątkowo oryginalna...

06 listopada 2017

Witkowski, klaun czy Stańczyk?

Wydawca ostatniej książki Witkowskiego pisze: „Zapomnijcie o Lubiewie, witajcie w Wymazanym!”. W ten sposób sugerować może literacki i rynkowy potencjał wydawanej prozy. Niestety po lekturze „Wymazanego” stwierdzić można, że wskazana adnotacja powinna zostać wygumowana z okładki najnowszej książki autora „Drwala”...

23 października 2017

Od piekła Monszatana do nieba GMO

„W królestwie Monszatana” prezentuje świat jednostronny. Odrzucenie GMO jest tu przedstawiane jako absurd, taki sam jak odmowa stosowania szczepionek, spożywania glutenu przez nieuczulonych na niego ludzi i podważanie tezy, że globalne ocieplenie jest wynikiem działania człowieka...

17 października 2017

Wybiórcza ciekawość

Niezręcznie cytować hasła reklamowe z książek, ale „Ludzie na drzewach” nie stawiają, przynajmniej moim zdaniem, pytania: czy wybitne umysły mają prawo żyć ponad normami moralnymi? No więc nie mają prawa, i żaden Nobel ani szuflada z Oscarami tu nie pomogą...

12 października 2017

Jurek

Niektóre historie się pamięta, a niektóre pamiętają ciebie i wyciągają rękę, żeby cię poddusić w najmniej spodziewanych chwilach.
09 października 2017

Natura jako źródło cierpień

Każde opowiadanie z „Kijanek i kretowisk” stanowi osobny byt. Cały zbiór nie jest jednak przypadkowym kolażem, zestawem przygodnych tekstów, który, po sukcesie dwóch poprzednich książek Zielińskiej, postanowił opublikować jej wydawca

31 sierpnia 2017

Z dziennika berlińskiego

Już nieraz śniło mi się, że JAGUAR (cena zakupu: 31 000 franków) został skradziony, nigdy jeszcze, że skradziono na przykład maszynę do pisania. A przecież bez maszyny do pisania byłbym naprawdę w kłopocie...

16 sierpnia 2017

Współcześni „sowieci”

Bolszewicy już wiek temu, w 1917 roku mieli plan opanowania świata, monopolu na władzę i forsowania swoich metod działania. Multimedialna wystawa „Russian Revolution. Hope, Tragedy, Myths” w The British Library w Londynie (do 29 sierpnia br...

08 sierpnia 2017

Tunel strachu i wolności

Od końca XVII wieku w niewolniczym świecie Ameryki istniała nadzieja. Niewielka, podziemna i tajemnicza. Podziemna kolej. Ucieczki z plantacji, surowo karane, wydawały się nierzadko jedyną szansą na życie bez kajdan...

02 sierpnia 2017

Lem „uziemiony”

Z początkiem sierpnia ukazuje się pierwsza polska biografia Stanisława Lema autorstwa Wojciecha Orlińskiego, pod tytułem „Lem. Życie nie z tej ziemi” . To książka niewątpliwie wielbiciela pisarstwa Lema, napisana nie tylko dla miłośników tej twórczości, ale także po to, by zarazić swą pasją niewtajemniczonych...

19 czerwca 2017

Między Rurytanią a Bordurią, czyli smutek snów o potędze

„Międzymorze. Podróże przez prawdziwą i wyobrażoną Europę Środkową” Ziemowit Szczerek to powieść drogi, podobnie jak „Siódemka”, prowokacyjna opowieść niby o nich, a jednak o nas, jak „Przyjdzie Mordor i nas zje”, relacja z podróży po kilkunastu państwach Europy Środkowo-Wschodniej pogłębiona o kulturowe i historyczno-politologiczne analizy w duchu „Tatuażu z tryzubem”...

12 czerwca 2017

„Synku kochany, czyli świnio zielona!”

Ćwierć tysiąca listów i depesz z siedmiu lat to materiał, który opracowała biografka Jarosława Iwaszkiewicza, Anna Król. To adresy, które uznany już pisarz słał do swojego przyjaciela, kochanka, do chłopaka, w którym zakochał się jako dojrzały mężczyzna, mąż i ojciec...

22 maja 2017

Blackout

Pisanie książki o upadku dziennikarstwa uznać można za paradoks. Wszak literatura umarła (czy już można to notować w trybie dokonanym?) przed prasą. A już wydawanie owej książki na papierze i w twardej oprawie odczytywać można jako gest głęboko ironiczny...

10 maja 2017

Ludzkie ślady na brzegu Bałtyku

Piętnaście historii opowiadanych przez Jana Brokkena za wspólny mianownik obiera miejsce. Triada, która niejednemu czytelnikowi wyda się nierozbijalna, zyskuje w tej książce nową wartość, nowy sens...