25 lutego 2021

Pop o kochaniu

To książka dla wszystkich „osób, które chcą być kochane”. Kochanie jest powszechne i demokratyczne – ale właśnie może zbyt powszechne, a zarazem zbyt indywidualne, by uważać, że można nadać ten sam komunikat do wszystkich, nikogo przy tym nie krzywdząc...

16 lutego 2021

Fantastyczny pan Schulz

[…] autorka – wbrew początkowym deklaracjom i chyba nie zdając sobie z tego sprawy – najbardziej uległa tendencji mityzacji, a zarazem schematyzacji śmierci Schulza, a poniekąd całej jego biografii (od „Artysty”do „Żyda”)...

21 stycznia 2021

Przeszłość naszej przyszłości

Od dawna towarzyszy mi intuicja, że „przebudzenie moralne”, jakie dokonuje się w dzisiejszym świecie w odniesieniu do istot innych niż człowiek, jest zarówno rewolucją zrywającą z przestarzałymi paradygmatami antropocentrycznymi, jak i głęboką implikacją tradycyjnych systemów etyczno-filozoficznych...

04 stycznia 2021

Temperatury wrzenia

„No to jak jest w tej Francji naprawdę?”. Bo co powiedzieć, jeśli każdą uwagę można skontrować celnym „ale”. Jest pięknie, ale… Jest bezpiecznie, ale… Warto zamieszkać, ale… W dodatku Paryż to silne centrum, które samolubnie wchłania intelektualno-finansowy potencjał peryferii...

31 grudnia 2020

Potrzeba uważności

Kiedy myślę o twórczości Natalii Malek, trudno jest mi oprzeć się wrażeniu, że mam do czynienia z poetyką niebywale odmienną od poetyk współcześnie popularnych w polskiej liryce.
09 grudnia 2020

Odkrywanie Ameryki

Trudno tłumaczyć brak samoświadomości przeciętnych – białych – Amerykanów inaczej niż zapatrzeniem w zapisane w konstytucji prawa i swobody. To właśnie do nich odnosi się historyczka Jill Lepore w książce „My, naród...

01 grudnia 2020

Techno po polsku

Gdyby porównać publikację „30 lat sceny techno w Polsce” do DJ-skiego występu, byłby to długi, całonocny, eklektyczny set. […] zebrany przez twórców materiał w pełni oddaje postulaty egalitarności muzyki klubowej, ukazując szeroki wachlarz zjawisk i poglądów, w reprezentatywnych dla sceny proporcjach...

25 listopada 2020

Zawsze niewystarczająca

Zmieniając perspektywę opisu, nie próbuję przepisać tej relacji, tylko oświetlić ją z dodatkowej perspektywy. Dodatkowej, a więc kontrapunktowej, nie zaś kontrującej.
19 listopada 2020

Przemoc w wielu smakach

To swego rodzaju dekonstrukcja całej branży gastronomiczno-restauracyjnej wraz z jej postfeudalnymi lub postarystokratycznymi fundamentami. […] lokal usługowy staje się tu swoistą przestrzenią aspiracji, a zarazem sceną, na której odgrywamy pożądane przez nas położenie klasowe...

17 listopada 2020

ŁAŃCUCH POKARMOWY: Kebab nasz powszedni

Stereotypowa kulturowa orientalizacja, funkcjonowanie gwarantowane przez wyzysk środowiska, zwierząt i ludzi, upokorzenie gwarantowane przygotowującemu jedzenie, łamanie prawa pracy i warunki zatrudnienia uwłaczające godności… Wszystko to sprawia, że gdy się zagłębiamy się w konteksty, w jakie uwikłany jest kebab, staje się on dość ciężkostrawny...

19 października 2020

Jak ujeżdżano polski chaos

„Dzika rzecz” stanowi rozległy, wielowątkowy fresk. Opowiada o czasie przemian ustrojowych z perspektywy studiów nagraniowych, efemerycznych klubów muzycznych, artystycznych domów kultury, tras koncertowych, nielegalnych miejscówek, szemranych kontraktów z „biznesmenami” przynoszącymi pieniądze w plastikowych torbach, alternatywnych komun wiejskich, przemytniczych pociągów do Berlina…

05 października 2020

Antybaśń o Szeli

„Baśń o wężowym sercu” nie dopisuje Szeli ani do narracji o narodowej zdradzie, ani do narracji o sprawiedliwym mścicielu. Rak wybrał dla siebie pozycję najtrudniejszą w kulturze polskiej – twórcy osobnego...

21 września 2020

Trzecia płeć świata [Wstęp]

„Każdy z rozdziałów tej książki opowiada o innym mikrokosmosie kulturowym i o odrębnej sieci znaczeń przypisywanych płciom” – pisze Waldemar Kuligowski w książce „Trzecia płeć świata”, która ukaże się na przełomie września i października nakładem wydawnictwa Albus

21 sierpnia 2020

Efekt obcości czyli skandynawska klasa średnia

[…] Bøk ukrywa się w ostatnim rzędzie, obawiając się kompromitacji. Być może słusznie – bowiem publiczność za moment odkryje to, co czytelnicy już wiedzą. Pełne patosu tezy o konieczności rewolucji, zniesieniu kultu pieniądza, wyraźnym sprzeciwie wobec wyzysku oraz niesprawiedliwości zyskają (oficjalnie) swój karykaturalny rewers w postaci spokojnego, wysoce konsumpcjonistycznego i dostatniego życia codziennego wykładowczyni...

14 sierpnia 2020

Korzenie strażnictwa

Książka Bożeny Keff „Strażnicy fatum”, na którą składa się pięć esejów […] istotnie poszerzając perspektywę myślenia o polskim współudziale w Szoa. Oprócz pytania o naturę postaw dominujących wśród Polaków podczas Zagłady, autorka pyta bowiem także o ich kulturowe fundamenty...

12 sierpnia 2020

Witajcie w Ameryce najgorszego sortu

Rezerwaty są częścią amerykańskiej historii, bo były zdobywane i tracone w walce, ustanawiane w czasie ciągnących się latami procesów sądowych, unowocześniane poprzez podział na indywidualne działki – co było ciężkim ciosem dla plemiennego poczucia wspólnoty – opuszczane i zasiedlane na nowo...

03 sierpnia 2020

Nauka zapominania

Grynberg o wzajemnych relacjach członków rodzin dotkniętych pozagładową traumą pisał już wcześniej w tekstach non-fiction […]. Na tym tle stwierdzić można, że bohater zbiorowy „Poufnych” zdaje się jedną z tych rodzin, którym udało się nauczyć żyć z traumą na tyle, by nie uniemożliwiała ona emocjonalnej bliskości...

22 lipca 2020

Zakażone festiwale

Nawet niewielkie towarzystwo pozwala wszak na stworzenie simulacrum (przepraszam za wyrażenie) sytuacji festiwalowej z właściwym jej gadaniem, plotkowaniem, ocenianiem i konsumowaniem. Dla pełni efektu przywdziałem nawet festiwalowy T-shirt...

16 lipca 2020

Z piwnicy do gwiazd. Zmodernizowane eseje Eliota Weinbergera

Weinberger snuje swoją opowieść o świecie, uciekając kiedy tylko się da z utartych dróg – co w tym wypadku oznacza zarówno zagadkowy dobór tematów, sięganie po lekceważone czy zapomniane źródła, jak i stosowanie nieortodoksyjnej metody pisarskiej, która, mówiąc oględnie, bardzo utrudnia zawiązanie jakiejkolwiek spójnej narracji na temat tego świata...

08 lipca 2020

Oświecenie jest kobietą

Książka „Ołowiane dzieci. Zapomniana epidemia” Michała Jędryki zawiera dwie opowieści: oprócz tej wyrażonej w tytule – o epidemii ołowicy u dzieci w latach 70. ubiegłego wieku […] – także tę o dwuznaczności marzeń o organizacji i racjonalizacji świata oraz […] sojuszach, kompromisach, jakie zawierano w imię tego marzenia...

02 lipca 2020

Gościnność schematu

Szczere opowiedzenie o sobie daje obietnicę oczyszczenia, rozpoczęcia na nowo, ustanowienia własnej prawdy o sobie jako prawdy ostatecznej. Tu jednak ta prawda była już gotowa długo zanim pojawił się tekst...

26 czerwca 2020

Gniew i wściekłość

Prostota podziału (gniew introwertyczny, destrukcyjny, konstruktywny) pozwala zapytać, co w ostatnich trzech dekadach decydowało o większościowym wyborze gniewu destrukcyjnego. Niemal wszystko – odpowiada Markiewka...