Czas Kultury 6/2009 (153)
15,00

Fantastyka, fantasy, science-fiction – wszystkie te określenia w pierwszym momencie odsyłają nas w stronę wyobraźni, iluzji, nierzeczywistości. Z drugiej strony, słyszymy często, że to właśnie autorzy kojarzeni z tymi nurtami – w przeciwieństwie do „pisarzy mainstreamowych” – najchętniej opisują realia, w których przyszło nam żyć.

Zaintrygowani tym paradoksem w „Czasie Kultury” 6/2009 postanowiliśmy sprawdzić, czym w istocie jest „fantastyczna rzeczywistość”. O polskiej fantastyce ostatniego 20-lecia pisze Krzysztof Głuch. Literackie tropy tego gatunku bada także Tomasz Ewertowski w tekście o wielości światów fantastyki naukowej, a Wojciech Hamerski interpretuje literackie światy fantastyczne według myślenia historiozoficznego. Z pisarzem Wojciechem Szydą o egzystencjalnym wymiarze SF rozmawia Michał Larek. Jacek Dukaj natomiast odpowiada na pytania Jerzego Borowczyka, zaś twórczość autora „Lodu” charakteryzuje Tomasz Mizerkiewcz. Temat przewodni numeru zamykają komiks „Cyborg story” i fragment opowiadania autorstwa Wojciecha Szydy.

Ponadto w numerze rozmowa Michała Larka ze Zbigniewem Mikołejko, relacje z wystaw Mirosława Bałki oraz Marka Chlandy oraz wkładka redaktora wizytującego Huberta Czerepoka. Polecamy szeroki dział recenzji literackich i muzycznych, omówienie prasy oraz teksty naszych felietonistów Edwarda Pasewicza i Agaty Araszkiewicz.

Spis treści

Fantastyczna Rzeczywistość

4. Hubert Czerepok. Kosmos 2009
12. Krzysztof Głuch. Romantyzm, mielonka i walka o oddech. Polska fantastyka po 20 latach wolności
21. Digitalizacja religii. Z Wojciechem Szydą rozmawia Michał Larek
27. Tomasz Ewertowski. Gdyby Leibniz pisał SF… O wielości światów i fantastyce naukowej
39. Michał Walkiewicz. Technoświr. O filmach SF Jamesa Camerona
46. Wojciech Hamerski. SF: struktura lodu
55. Totalna imersja. Z Jackiem Dukajem rozmawia (drogą elektroniczną) Jerzy Borowczyk
61. Tomasz Mizerkiewicz. Wirtualny odbiorca wirtualny (albo o tym, jak Jacek Dukaj wymyślił czytelników współczesnej literatury polskiej)
66. T. J. Sysło, E. Cegielski. komiks CYBORG story

Proza

75. Wojciech Szyda. Hexenhammer II – Pielgrzym (fragment opowiadania)
84. Agnieszka Kłos. Kołobrzegi / Krew chrystusa / Ostatnia szansa / Moja piękna piekarnia

Poezja

88. Joanna Lech. Powroty / Kręgi / Ultra
91. Jacek Uglik. *** Tako rzecze sześciolatek Jakub… / *** telewizja pokazuje świat wymykający się Bogu / *** ta miłość to filmowa miłość

Rozmowy

94. Bóg to przemoc. Ze Zbigniewem Mikołejko o książce W świecie wszechmogącym rozmawia Michał Larek

Wydarzenia

105. Marek Wasilewski. Na marginesach „How it is” (Mirosław Bałka, How it is?, Tate Modern, Londyn 13.10.2009 – 5.04.2010)
109. Ćwiczenia duchowe. Z Markiem Chlandą rozmawia Jaromir Jedliński (Marek Chlanda. Beatyfikacje, 2006–2007, Muzeum Narodowe w Poznaniu, 3.11.2009 – 17.01.2010)
117. Jan Kowalski. Różnica (Difference beyond difference, wystawa na 90-lecie ASP w Poznaniu, kurator Agata Rogoś, Słodownia, Stary Browar, Poznań 3–15.11.2009)
120. Czasem potrzeba czegoś innego… Ze współorganizatorkami 2. Festiwalu Twórczości Kobiet No Women No Art, Joanną Stankiewicz i Małgorzatą Kuzdrą, rozmawia Justyna Knieć
123. Justyna Knieć. Kosmonauci na rowerach (3. Festiwal Filmów Rosyjskich Sputnik nad Polską, Warszawa 6–15.11.2009)
127. Andrzej Górny. Nieosiągalne życie (Michaił Bułhakow, Mistrz i Małgorzata; przekład Irena Lewandowska, Witold Dąbrowski; adaptacja i reżyseria Grigorij Lifanof; Teatr Polski, Poznań, premiera 15.10.2009)

Recenzje i omówienia

132. Joanna Ostrowska. Tala od różańca (Natalia Rolleczek, Drewniany różaniec)
136. Inez Okulska. Paw popkulturowej – czyli rewolucja w reklamie (Hanna Samson, Flesz. Zbiorowy akt popświadomości; Jaś Kapela, Stosunek seksualny nie istnieje)
139. Piotr Kuligowski. Krytyka nieukończona – Edwin Bendyk na czas kryzysu (Edwin Bendyk, Miłość, wojna, rewolucja. Szkice na czas kryzysu)
141. Michał Larek. Analityk miłości (Andrzej Sosnowski, Pozytywki i marienbadki)
144. Elżbieta Winiecka. Co można zdziałać słowami? (Adam Wiedemann, Czyste czyny. Wiersze zebrane 1989–2006)
146. Adam Adamczyk. Ad Gloriam Bachi (Albert Schweitzer, Jan Sebastian Bach, przekład Maria Kurecka i Witold Wirpsza)
148. Jerzy Wiśniewski. Interpretacje włoskie (Händel Organ Concertos op. 4, Ottavio Dantone (organ), Accademia Bizantina, L’Oiseau-Lyre – Decca (478 1465 8), nagranie 2008, wydanie 2009; Händel Organ Concertos op. IV, Lorenzo Ghielmi (organ), Margaret Köll (harp), Luca Pianca (archlute), La Divina Armonia, nagranie 2007, wydanie 2007)
150. Witold Paprocki. Dwanaście wielkich koncertów (Jerzy Fryderyk Haendel, Twelve Concerti grossi op. 6, Il Giardino Armonico, dyrekcja Giovanni Antonini, Decca L’Oiseau-Lyre (478 0319), nagranie 2008, wydanie 2009)
151. Adam Adamczyk. Lipsk 1736 (Johann Sebastian Bach, Cantatas vol. 44 (BWV 43, 88, 146), Bach Collegium Japan, dyrekcja Masaaki Suzuki, Wydawnictwo BIS (BIS–SACD–1791), nagranie 2008, wydanie 2009)
152. Tomasz Janas. Okrzyk radości Kultu (Kult, Hurra!, SP Records, 2009)

Felietony

155. Łukasz Grodziński. Między pismami / Głosy o lewicy, ciele i Holandii
159. Edward Pasewicz. Podręcznik do leżenia / Meseritz-Obrawalde (30 stycznia 1945). Rondo ritmico con introduzione
163. Agata Araszkiewicz. Cover story / Pacierz czy macierz? O nową modlitwę science fiction