Czas Kultury 5/2008 (146)

„Rośl-inność” może intrygować, będąc odmienną, a jednocześnie pokrewną nam formą życia – żródłem pożywienia i metafor, dekoracją i obsesją. Zwracając się ku wilgotnym, pełzającym, kłączastym tworom myśli, Andrzej Marzec roztacza wizje myślenia jako roślinnienia pozostawiając w oddali systematyczne klasyfikacje roślin. Agnieszka Gajewska analizuje rolę, jaką rośliny odgrywają w dyskursie feministycznym, skupionym wokół przepisów kulinarnych rozpatrywanych jako tradycja kobiecego pisania i redefiniującym relację kobiety i natury; natomiast już w kontekście patriarchalnym Jan Gondowicz śledzi kulturotwórczą rolę buraka, który – choć na pozór swojsko bury – nie jest nawet warzywem polskim lecz włoską „borragine”. O rajskich ogrodach Dereka Jarmana pisze Małgorzata Radkiewicz, a wizję latających ogrodów roztacza Argentyński artysta Tomas Saraceno. Przekraczanie granic pomiędzy sferą tego, co naturalne/biologiczne, a sferą tego, co sztuczne/kulturowe analizuje Małgorzata Kurzac, wskazując na prace artystyczne, które podważają tradycyjne pojęcie natury i problematyzują status roślin, przy okazji weryfikując również pojęcie sztuki. Zbigniew Oksiuta, artysta pracujący nad wizją biologicznej przyszłości w przestrzeni pozaziemskiej, docenia właśnie roślinny bezruch, lokalność, a jednocześnie ich energetyczną samowystarczalność czyli autonomię i swoistą wolność, które umożliwiły roślinom przetrwanie przez miliony lat. Monika Bakke pisze o florofilii czyli wszechobecnej skłonności do roślin wyrażanej przez filozofów, artystow, botaników i kucharzy.

W numerze 5/2008 ponadto: rozmowa Jerzego Borowczyka i Michała Larka z Bronisławem Świderskim, bogaty dział recenzji oraz relacje m.in. z poznańskich wydarzeń kulturalnych: Mediations Biennale, „Projekcji poznańskiej” Krzysztofa Wodicznki oraz 100-lecia istnienia kina Muza. Na koniec proponujemy lekturę felietonów Agaty Araszkewicz i Edwarda Pasewicza.

Open Access English Version

Spis treści

Rośl-inność

4. Tomas Saraceno. Latające ogrody
8. Andrzej Marzec. Roślinna filozofia (czyli myślenie rośl-inności)
17. Agnieszka Gajewska. Przecież kwiaty nie krwawią – kuchnia feministyczna
24. Jan Gondowicz. Barszcz a sprawa grecka
28. Bartosz Gałązka. Śmiertelna waśń kapusty i winorośli – ateńskie pharmaka na życie i śmierć
34. Małgorzata Radkiewicz. „Rajskie ogrody” Dereka Jarmana
43. Małgorzata Kurzac. Empatyczni ogrodnicy. O roślinach w sztuce współczesnej
51. Zbigniew Oksiuta. Mieszkam w mięsnym owocu
60. Monika Bakke. Florofilia jest legalna! O międzygatunkowych sympatiach Kathinka Dittrich van Weringh

Świderski

73. Znowu, do diabła, ten etos! Z Bronisławem Świderskim rozmawia Michał Larek
85. Bronisław Świderski. Pierwsza porażka tłumacza

Proza

93. Piotr Jezierski. Pozdrów wujka

Poezja

95. Justyna Paluch. rainer maria szkli stare święta
96. Adrian Sinkowski. Trudno / Przed sezonem / Grawitacja / Bez śladu
100. Kamila Pawluś. ryba w metrze / skazani na potop
104. Tomasz Fijałkowski. Azyl Szatana / Pocysterski kompleks / Umyj mnie, suko!

Wydarzenia

106. Agata Lisiak. Sztuczne chmury, prawdziwy dramat (Jewgienij Chaldej, Der bedeutende Augenblick, Martin Gropius Bau, Berlin 9.05. – 28.07.2008)
112. Marta Skłodowska. Łódzki Manhattan – rzeźba społeczna (W Sprzecznym Mieście. Dokumenty Tożsamości, projekt artystyczno-społeczny, Galeria Manhattan,
Łódź 16.05. – 16.06.2008)
116. Inteligentny hotel w Poznaniu. Z Rafaelem Lozano-Hemmerem rozmawia Marek Wasilewski
120. Justyna Knieć. Lista pohoryzontowych życzeń (8. Międzynarodowy Festiwal Filmowy „Era Nowe Horyzonty”, Wrocław 17–27.07.2008)
125. Justyna Knieć. Kino Dobrych Filmów (100 lat Kina Muza, kino Muza,
Poznań 21.09. – 31.12.2008)
129. Marek Wasilewski. Skazani na bluesa? (Biennale Mediations, Poznań 3–30.10.2008)
134. Agata Rogoś. Bezdomność odwrotna (Krzysztof Wodiczko, Projekcja poznańska, Centrum Kultury ZAMEK, Poznań 19.09.2008)

Recenzje i omówienia

138. Adam Adamczyk. Wszystko, co płynne, krystalizuje się (Hannah Arendt, Walter Benjamin 1892–1940)
140. Tomasz Ewertowski. Andruchowycza gry z autobiografią (Jurij Andruchowycz, Tajemnica)
142. Michał Larek. Inna krytyka (John Ashbery, Inne Tradycje)
145. Adam Adamczyk. Zapach poziomek niewczesnych (Jarosław Iwaszkiewicz, Dzienniki, t. 1. 1911–1955)
147. Aleksandra Hausner. Rodziewiczówna wyłania się z szafy (Krzysztof Tomasik, Homobiografie. Pisarki i pisarze polscy XIX i XX wieku)
149. Błażej Warkocki. O żałobie, żartach i liberalnych strażnikach „szafy” (Krzysztof Tomasik, Homobiografie. Pisarki i pisarze polscy XIX i XX wieku)
152. Elżbieta Winiecka. „Słynni i świetni”, czyli o (wątpliwej) wyższości Wielkopolski nad resztą świata (Słynni i świetni. Antologia poetów Wielkopolski debiutujących w latach 1989–2007, redakcja Maciej Gierszewski i Szymon Kopyt)
156. Kinga Kawalerowicz. Pokochasz „Spiskowców wyobraźni” (Agnieszka Taborska, Spiskowcy wyobraźni)
158. Piotr Zaporowski. Wyzwolenie i siła zniszczenia współczesnego polis (Krzysztof Nawratek, Miasto jako idea polityczna)
161. Agata Barełkowska. Obserwator teatralny (Andrzej Górny, U stóp. Recenzje i szkice teatralne)
163. Justyna Knieć. Podręcznik dla ciekawskich (Alicja Helman, Jacek Ostaszewski, Historia myśli filmowej. Podręcznik)

Felietony

165. Edward Pasewicz. Podręcznik do leżenia / Marhaba fi madinat Krak.off
168. Agata Araszkiewicz. Cover story / Kłącza, rośl-inność i miłość