Czas Kultury 5/2003 (116)
14,00

W numerze „Czasu Kultury” 5/2003 zastanawiamy się, czym jest dzisiaj patriotyzm. Czy to nadużywane i pompatyczne słowo jest, jak zauważa znany ukraiński pisarz Jurij Andruchowycz, „ostatnią przystanią dla politycznych łajdaków”? Dlaczego patriotyzm miesza się z nacjonalizmem i coraz częściej kojarzy się z wygolonymi głowami skinów? Jak pisze Waldemar Kuligowski: „Idea patriotyzmu nie musi pachnieć naftaliną. Piłka nożna jest nadal żywym przykładem emocjonalnego identyfikowania się ze wspólnotą narodową, ba więcej nawet, sport ten może być wręcz czynnikiem narodowotwórczym”.

Wojciech J. Burszta zastanawia się „Jaki wspólny mianownik można znaleźć dla tak różnych zjawisk, jak: postawa patriotyczna, patriotyzm na co dzień, patriotyzm heroiczny, patriotyzm konstytucjonalny, patriotyzm lokalny, amerykańska rakieta balistyczna Patriot czy – może w efekcie jej uderzenia? – patriotyczny zryw?”.

Kłopoty z patriotyzmem mają nie tylko Polacy. W tekstach Jurija Andruchowycza i Joanny Mieszko-Wiórkiewicz pokazujemy, jak radzą sobie z nim nasi najbliżsi sąsiedzi Ukraińcy i Niemcy. Z tekstów Izabeli Kowalczyk i Agaty Araszkiewicz dowiadujemy się z kolei, jakie relacje z tym męskim, patriarchalnym etymologcznie i symbolicznie pojęciem łączą kobiety. W dziale wydarzeń uwagę zwraca rozmowa z Larrym Rinderem, kuratorem wystawy „American Effect” w Whitney Museum w Nowym Jorku, na której Amerykanie testują obraz swojego patriotyzmu w zetknięciu z jego globalną percepcją.

Polecamy także obszerny dział recenzji, nową prozę i poezję.

Spis treści

Patriotyzm
Waldemar Kuligowski
Patriotyzm w polu karnym

Izabela Kowalczyk
Matka-Polka kontra supermatka?

Wojciech Józef Burszta
Trudna cnota patriotyzmu

Jurij Andruchowycz
Sztandary i demony

Joanna Mieszko-Wiórkiewicz
Germanomania, czyli o pułapkach niemieckiego patriotyzmu

Blanka Brzozowska
Ziemia niczyja

Z Krzysztofem Wodiczko rozmawia Marek Wasilewski
Emigrant daje szansę miastu…

Z Arturem Żmijewskim o filmie wideo „Nasz Śpiewnik” rozmawia Joanna Turowicz
„Polski my naród, polski ród…”

Piotr Marciniak
Architektura – „narodowa w formie”

Katarzyna Hordejuk
Krwawa hrabina
Poezja
Sławomir Matusz
Złodziej twarzy – poemat

Maciej Porzycki
Informacja dla hodowców / Daleka rodzina

For your name / *** [Żółte okrągłe oblicze słońca…] / Genesis
Proza
Klaudia Rogowicz
Herosi wolności
Wydarzenia
Z Lawrence’em Rinderem rozmawia Marek Wasilewski
Imperium patrzy w lustro / „The American Effect/global perspectives on the United States 1990–2003”, Whitney Museum of American Art, Nowy Jork 2003

Violetta Sajkiewicz
Powidoki kina / „Ukryte w słońcu/Hidden in the Daylight”, Fundacja Galerii Foksal, Cieszyn 2003

Kamil Kopania
„Autoportret” / Zbigniew Rogalski „Autoportret pod płótnem, malarstwo”, Galeria Arsenał w Białymstoku, 2003
Recenzje i omówienia
Urszula Śmietana
Propedeutyka śmierci / Georges Perec „Człowiek, który śpi”

Jerzy Gizella
Niezwykła opowieść o wyklętym żołnierzu / Wacław Holewiński „Lament nad Babilonem”

Karol Maliszewski
„Rzewne jaja” / Marcin Świetlicki „Nieczynny”

Karol Maliszewski
Kabaret i transcendencja / Ryszard Chłopek „Legendy schodzą z pomników”

Jacek Bierut
Bogaty zapach herbaty / Primož Čučnik „Zapach herbaty”

Michał Larek
Przeciwko sentymentalizmowi / Artur Daniel Liskowacki „Pożegnanie miasta i inne szkice z pamięci”

Jacek Zalewski
Uniwersytet „daje do myślenia” / Tadeusz Sławek „Antygona w świecie korporacji”

Małgorzata Dawidek-Gryglicka
Języki sztuki / „Sztuka w świecie znaków”, wybór, przekład i wstęp Bogusław Żyłko
Listy
Andrzej Ginalski
HomoPolak, czyli kto?

Maria Duszka
Jeszcze o Nieznalskiej

Anna Bartosiewicz
Prohibicja na miłość

Podróże
Bartosz Kuźniarz
Ameryka 2
Felietony
Agata Araszkiewicz
Patriotyzm dla dziewczątek

Klemens Stróżyński
U nas, za kołem polarnym [46]