Czas Kultury 4/2018 (199)
24,00

Uzasadniać potrzebę i chęć ponownych interpretacji twórczości Stanisława Lema chyba nie trzeba, ale oczywiście na wiele sposobów można. To jeden z najchętniej czytanych polskich pisarzy na świecie, przekładany na niezliczone (bo wciąż kolejne) języki, inspirujący twórców różnych mediów, technologii i badaczy dyscyplin nie tylko humanistycznych. Być może ważniejsza nawet od popularności i wirusowego oddziaływania twórczości Lema jest – charakteryzująca po prostu bardzo dobrą literaturę – jej otwartość na reinterpretacje, w końcu – zwykła przyjemność czytania. Autorzy „Czasu Kultury” poddają się tej przyjemności z pozycji dzisiejszej, XXI-wiecznej, bo tylko taka jest nam dostępna. Przeważają interpretacje posthumanistyczne, transhumanistyczne, dyskutujące z antropocentryzmem, który zarówno u Lema, jak i we współczesnym myśleniu teoretycznym okazuje się kruchą fantazją. Literacka futurologia Lema zachęca też do weryfikacji jej trafności, w tym zakresie prezentujemy dwa spojrzenia: demitologizujące Lema jako skutecznego futurologa oraz jego pochwałę jako metafuturologa. Proponujemy też odczytanie protetyczne, kategorię solaryzmu oraz namysł nad problematyką komunikacji. Wisienki na lemotorcie serwujemy dwie: specjalnie dla „Czasu Kultury” przygotowane ilustracje oraz skandaliczną demaskację profesora Tarantogi w przedmowie do Pism zebranych Ijona Tichego.

W numerze też PROTEZY, a tam Alphonso Lingis oraz jego prowokacyjne i inspirujące rozważania o apotemnofilii i sztuce, a także imponujący Protetyczni bogowie Hala Fostera, czyli futuryzm i protezy.

Agata Rosochacka – redaktorka prowadząca

Spis treści

LEM XXI

6 Hypotheses (non) fingo. Fuksy i kiksy literackiej futurologii | Peter Swirski, tłumaczenie: Iwona Ostrowska
14 Patrząc w przyszłość – Stanisław Lem i próby futurologiczne | Karolina Pełka
20 „Czyż można być wielością naraz?”. O Masce Stanisława Lema | Agata Rosochacka
30 Ekstropia czy antyutopia? – społeczeństwo postludzi w Kongresie futurologicznym Stanisława Lema w kontekście wizji ekstropian | Rafał Orzechowski
37 Dlaczego człowiek? | Maciej Kijko
43 „Gdybyśmy mogli się z nim porozumieć”. Technika, komunikacja i media w powieści Stanisława Lema Eden | Sławomir Iwasiów
54 Solaryzm teraz! | Radosław Przedpełski
69 Mylenie tropów, gubienie pościgu. Notatki na marginesie przedmów powieści Stanisława Lema | Agnieszka Budnik
75 Wyściółka prawej szuflady Ijona Tichego | Tymoteusz Skiba

POEZJA

82 Ćmienia / Rafy mierzw / Spłowienia | Maciej Melecki

PROTEZY

88 Fizjologia sztuki | Alphonso Lingis, tłumaczenie: Iwona Ostrowska
97 Protetyczni bogowie | Hal Foster, tłumaczenie: Krzysztof Hoffmann

ROZMOWA

112 Trzeba wielkich twórców pokazać jako prawdziwych ludzi | Rozmowa Karoliny Król z Jerzym Illgiem

PROZA

118 Nuselski punk | Green Scum, tłumaczenie: Maciej Mikulewicz

ESEJ

129 Warta spotworniała. O niestabilnym statusie poznańskiej rzeki | Bernadeta Paczkowska
135 Hochman | Agnieszka Góra-Stępień

AKTOR/KA DO GRANIA

142 Przede wszystkim jestem człowiekiem, a dopiero potem aktorką | Rozmowa Uli Kijak z Aliną Czyżewską

NA WARSZTACIE

150 Polskie wędrówki Jacques’a Derridy | Weronika Szwebs

FELIETON

156 O stylu późnym Lema | Adam Poprawa
158 Gest, ruch, movimiento | Anna Pamuła
160 Nieporęczna podręczna | Agata Araszkiewicz

162 Biogramy