Czas Kultury 4/2015 (187)
24,00

Wybór tekstów „Jarocin: reset buntu” jest raportem z badań, których celem było zdiagnozowanie zmian zachodzących w sferze wartości, norm i postaw. Diagnoza taka była możliwa dzięki bezpośredniemu nawiązaniu do badań z lat 1983–1984, które przeprowadzono w czasie jarocińskich festiwali. Uzyskane wtedy dane stały się podstawą do sformułowania wielu ważnych opisów oraz ocen życia polskiego społeczeństwa. Dotarcie do oryginalnych narzędzi badawczych sprzed 30 lat i korpusu pozyskanych wówczas danych dało kapitalną możliwość realizacji koncepcji re-study. Projekt „Jarocin re-study: muzyka, wartości, kultura” obejmował nie tylko przeprowadzenie klasycznego badania powtórnego, ale także rozszerzenie jego formuły o próbę badawczą publiczności Off Festivalu. Unikatowa formuła re-study umożliwiła zdiagnozowanie zmian zachodzących w dopełniających się sferach: hierarchii wartości, norm i autorytetów, poziomu zaufania społecznego i angażowania się w życie publiczne, form religijności, postaw moralnych i estetycznych oraz znaczeń wiązanych z muzyką. Ponadto ten sposób badań pozwolił na stworzenie rekomendacji dotyczących kształtowania polityki kulturalnej w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem zjawiska tak zwanej festiwalizacji.

„Ukraina po Majdanie” to zbiór tekstów przygotowany we współpracy z jednym z ukraińskim czasopismem „Krytyka”. Chcemy przybliżyć polskiemu czytelnikowi widziane z pierwszej ręki analizy aktualnej sytuacji Ukrainy i tego, w jaki sposób sytuacja ta wpłynęła na aktualną ukraińską kulturę. Zadajemy pytanie o to, jak kultura, sztuka, literatura mogą reagować na bieżące wydarzenia polityczne, w jaki sposób może stać się ich częścią, jak zmienia rzeczywistość poprzez opowiedzenie się po jednej ze stron? Rozmowa Anny Łazar z artystką Łesią Chomenko z grupy R.E.P. dotyczy nie tylko egzystencjalnej sytuacji młodych artystów ukraińskich, ale przede wszystkim roli współczesnej sztuki w definiowaniu relacji społecznych i kreowaniu alternatywnych modeli politycznych i kulturowych. Jewhenija Nesterowycz pisze o tym, jak mimo polaryzacji społeczeństwa, nieuniknionej podczas wojny, wspólnocie kulturalnej w wymiarze lokalnym udaje się zachować polifoniczność. Przed intelektualistami i artystami pojawiło się bardzo wiele pytań: co robić z językami ukraińskim i rosyjskim? jak budować naprawdę głęboki dialog między regionami wewnątrz państwa? czy w Słowiańsku słuchają jazzu? Łeonid Szweć, opisując proces ponownej autodefinicji ukraińskiego społeczeństwa obywatelskiego, stwierdza: „Ukraina, która wreszcie stała się sobą, wchodzi na drogę rzetelnego i uczciwego rozpoznania siebie, a na przeszkodzie tego procesu stanąć mogą tylko Ukraińcy”.

W numerze polecamy także rozmowy z Andrzejem Sosnowskim i Piotrem Bojarskim oraz esej poświęcony twórczości Wojciecha Fangora.

Spis treści

JAROCIN: RESET BUNTU

4. Mirosław Pęczak. Badanie Jarocina: 1983–1984
16. Krzysztof Podemski (Jakub Waśniewski). Wokół Jarocina
26. Elżbieta Gwóźdź. Prawdziwe punki i przebierańcy
32. Waldemar Kuligowski. Sentymentalizacja, topofilia i pokoleniowość. Jarocin re-study 2015
44. Żaneta Wechterowicz. Jarocin pamięci społecznej
52. Marta Machowska. Festiwale muzyczne – próba ujęcia autoetnograficznego
62. Arkadiusz Jełowicki. Badanie Jarocina: 2015. Raport z badań ankietowych

UKRAINA PO MAJDANIE

72. Oksana Forostyna. To nie jest – i nie może być – przegląd
74. Jewhenija Nesterowycz. Kultura w tyle
80. Łeonid Szweć. Z niemiłości do siebie minionych
86. Ostap Sływynski. Kino Polonia
92. Zofia Bluszcz. Błąkania
98. Julia Vaganova. Muzeum jako przykład samoorganizacji i postawy obywatelskiej – rozmowa Taciany Arcimowicz
106. Łesia Chomenko. Artysta „celuje” tak samo jak snajper – rozmowa Anny Łazar
114. Diana Kłoczko. Wykłady otwarte w projekcie postradzieckiej ruiny

FANGOR

120. Piotr C. Kowalski. Wojciech Fangor (1922–2015)

SOSNOWSKI

134. Andrzej Sosnowski. Hey nonny, nonny
136. Andrzej Sosnowski. Odsłuch. Rozmowa Mai Staśko i Dawida Gostyńskiego

POEZJA I PROZA

144. Marek Bronicki. Apelacja
162. Ninette Nerval. ZUGZWANG
168. Ostap Sływynski. Orfeusz / Historia (2) / Ojciec / Miłość / Zakochani na rowerze / Prawie improwizacja / * * *

ROZMOWA

176. Piotr Bojarski. Poznańskie jądro ciemności – rozmowa Jerzego Borowczyka i Michała Larka

NA WARSZTACIE

190. Sławomir Iwasiów. Mobilność w czasach (nie)pamięci
200. Jędrzej Krystek. Romantyzm w mozaice postmodernizmu (być może odwrotnie)
204. Marcin Bałczewski. Tajemnice skarpet Waldemara Jondka

FELIETONY

207. Adam Poprawa. Czy Woody Allen nie jest jednak zbyt amerykański? Trafki z imentu
210. Edward Pasewicz. Pamflet na wszystkich ludzi (29). Podręcznik do leżenia
213. Agata Araszkiewicz. Madonna w Jarocinie. Cover story

218. Notki biograficzne
222. Summary