Czas Kultury 3/2020 (206)
24,00

Dewzrost: polityka umiaru

Wymuszone pandemicznym lockdownem spowolnienie gospodarcze i związane z nim zmiany można by uznać za ironiczne wcielenie niektórych postulatów dewzrostu. W rzeczywistości procesy te uwidaczniają raczej, czym idea degrowth nie jest: wskazują na różnicę między procesem demokratycznej, oddolnej transformacji w kierunku mniejszego zużycia zasobów a doraźnymi zmianami, których negatywne skutki rozkładają się w społeczeństwie nierówno. Prezentowane artykuły wpisują się w szerszą dyskusję nad potencjałem dewzrostu jako wielowymiarowej odpowiedzi na kryzys klimatyczny i jego konsekwencje.

Redaktorka prowadząca: Weronika Parfianowicz
Redaktor prowadzący: Michał Czepkiewicz

Alternatywy 90.

W latach 90., w świecie odczarowanym przez polityczną zmianę, rodzą się narracje i praktyki mające na celu oswojenie i zagospodarowanie nowej przestrzeni społecznej. Opowieści te dotyczą dyskursów usytuowanych na marginesie oficjalnej kultury, kwestionujących lub omijających zinstytucjonalizowane procedury wytwarzania wiedzy. Dotyczą religijności mirakularnej, pseudonauki, magii i nowej duchowości, medycyny alternatywnej. Tworzą kalejdoskop zjawisk podejmujących grę z systemem, który w owym czasie dopiero zaczyna się kształtować.

Redaktorzy prowadzący: Dariusz Brzostek, Piotr Grochowski

Autobiografizmy Themersonów

Stefan Themerson podobno był zdania, że przeszłości powinno być w życiu jak najmniej. Franciszka Themerson tę ideę wprowadzała w działanie, usuwając zbędne ślady swoich historii. Potrzeba ograniczania źródeł stoi jednak w sprzeczności z różnorodnością materiału autobiograficznego twórców. Pytając o autorefleksje, autonarracje, autointerpretacje Themersonów, szukamy więc wiedzy wśród form piśmiennych, oralnych i wizualnych, ale także opierając się na własnej pamięci.

Redaktorka prowadząca: Honorata Sroka

 

Spis treści

DEWZROST: POLITYKA UMIARU
7 Postwzrost, dewzrost, awzrost… Polska terminologia dla różnych wariantów przyszłości bez wzrostu / Robert Skrzypczyński
15 „Uważamy, że praca w polsku to jest rewolucja”. Infrapolityka samorządnych inicjatyw wiejskich / Agata Hummel
26 Od dziewiczości do sprawiedliwości, czyli czego ruch ekologiczny się nauczyć z lektury postwzrostu / Jakub Rok
34 Bliżej, wolniej, mniej: dewzrost w lotnictwie / Michał Czepkiewicz
46 „Pozbawiony przepychu obywatelski dobrobyt przyszłości”. Socjalistyczni prekursorzy postwzrostu / Weronika Parfianowicz
57 Pod presją premiery / Piotr Morawski
63 Jak rozmawiać o dewzroście i postwzroście? / Michał Czepkiewicz, Piotr Morawski, Weronika Parfianowicz, Jakub Rok i Robert Skrzypczyński

POWROTY
67 Żubura (fragment) / Rafał Grupiński
77 Namaluj to, Zoe, zapisz, zaśpiewaj | Miłosierny i dwa żurawie / Roman Chojnacki

ALTERNATYWY 90.
80 „Nie rzucajcie oszczerstw na Wałęsę…” Polityczne wątki w objawieniach oławskich z lat 1983–1998 / Piotr Grochowski
87 Mit Magdalenki i media społecznościowe. O popularyzacji narracji spiskowych, zanim stały się modne w internecie / Franciszek Czech
95 „Fatalne lata 90.” Od doświadczenia, przez mit polityczny, do e-folkloru / Agnieszka Gołębiowska-Suchorska
107 Zmiana ustroju, zmiana nośnika? Digitalizacja dźwięku i praktyki polskich fonoamatorów w czasach transformacji / Dariusz Brzostek
115 „Panny w stroju brzydkiej mody”. Lata 80. i 90. a przepowiednie w folklorze współczesnym / Olga Drenda

POEZJA
120 Wszystko będzie dobrze / All Shall Be Well / Andrà tutto bene / 一切都會好起來的 / Zenon Fajfer

AUTOBIOGRAFIZMY THEMERSONÓW
129 Samochód Themersona. O doświadczeniu autobiograficznym w „Bayamusie” / Agnieszka Karpowicz
137 „Małpko moja, myśl o sobie, dla mnie”. Listy wojenne Themersonów / Justyna Jaworska
145 „Jak robić obrazy bielsze od białych”? Listy Franciszki Themerson i Ireny Grosz / Honorata Sroka
154 Franciszki Themerson gry z narracją / Paweł Polit
161 Selfie z Themersonem / Ewa Kraskowska

ESEJ
169 Tam, gdzie pustka obficie porasta roślinnością: projekt malarstwa zaangażowanego / Ewelina Jarosz

NA WARSZTACIE
186 Słownik łotrzykowski / Katarzyna Szkaradnik

PROZA
195 Wspomnienia tęczowego zbawiciela / Tymoteusz Skiba

FELIETON
202 Pisarstwo grantowe / Anna Cieplak
206 Moda na nowy parlament i nową miłość / Agata Araszkiewicz
210 Królestwo czasu / Anna Pamuła

213 Biogramy