Czas Kultury 2-3/2004 (119-120)
nakład wyczerpany

W „Czasie Kultury” 2-3/2004 szukamy odpowiedzi na pytanie, czy współczesny człowiek potrzebuje jeszcze rytuału? O tym, że rytuałem może być codzienność, przekonuje nas błyskotliwe opowiadanie Jerzego Łukosza. Konkretne przykłady aktualności rytuału przywołują w wywiadach: antropolog teatralny Leszek Kolankiewicz i dominikanin Tomasz Kwiecień. Lidia Zielińska i Tomasz Janas w swoich artykułach analizują rytualną przestrzeń koncertów muzycznych i ściśle określone sposoby komunikowania się muzyków i publiczności. Szczególną atrakcją numeru jest dołączona do niego płyta z „muzyką wartą poznania” opracowana przez Macieja Rychłego.

W numerze ponadto: interesująca rozmowa z pisarzem Stefanem Chwinem, nowa poezja i proza, obszerny dział recenzji książek i wystaw. W suplemencie podwójnego numeru pierwsze polskojęzyczne wydanie pięciu wykładów Jorge Louisa Borgesa w znakomitym przekładzie Andrzeja Sobola-Jurczykowskiego.
CD „Muzyka Warta Poznania”
Głosy Wielkopolan urodzonych w XIX wieku. Najstarsze fonogramy z lat 1936–1956

„Przez ponad pół wieku nieprzerwanego istnienia Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk zgromadzono w archiwum przeszło 120 tysięcy tytułów pieśni i muzyki tradycyjnej. CD jest pierwszą próbą opublikowania małej cząstki tych zbiorów. Zawiera najstarsze nagrania dokumentowane na terenie Wielkopolski w latach 30., 40. i 50. przez zespół Mariana i Jadwigę Sobieskich na płytach decelitowych. Płyta trwała pięć minut. To był czas, w którym artysta mógł pozostawić po sobie ślad.

Przyśpiewki, które nagrano na płycie opowiadają o ludzkim życiu. Na początku prześpiewywane są zaloty, niefrasobliwa chęć zabawy, miłowania, potem wyśpiewana jest zapowiedź ślubu, a przy tej okazji słyszymy dobre rady i mądrości starych kobiet. Potem jest ślub i wreszcie wesele eksplodujące czerstwym dwuwierszem i melodiami śpiewanymi z przytupem. A po weselisku zaczyna się gospodarskie życie, praca, „a po roku” zabawianie dzieci śmiesznymi piosenkami.

Jeśli z 81 utworów udało mi się stworzyć przekonujący obraz i słuchając opowieści polubisz tych ludzi - tak jak ja polubiłem, będę wiedział, że nie zmarnowaliśmy swojego czasu, że jest to muzyka warta poznania.”

Maciej Rychły

Spis treści

Muzyka rytuału
Jerzy Łukosz
Moje rytuały

Z Leszkiem Kolankiewiczem rozmawiają Małgorzata Mikołajczak i Aleksandra Malcher
Jesteśmy nieokrzesani…

Z o. Tomaszem Kwietniem, dominikaninem, rozmawia Jakub Żmidziński
Granice liturgii

Marek Styczyński
Potrzeba rytuału

Jakub Żmidziński
Ruch wokół płomieni

Lidia Zielińska
Muzyka i oklaski, czyli jak to się robi w filharmonii

Tomasz Janas
Taniec wokół stołu, czyli rytualne gry koncertowe

Leszek Kolankiewicz
Okruchy dla umarłych

Z Maciejem Rychłym rozmawiają Tomasz Janas i Jakub Żmidziński
Im mniej technologii, tym więcej muzyki w człowieku

Piotr Grochowski
Poruszyć skały. O sposobach i okolicznościach wykonywania pieśni dziadowskich

Jarosław Trybuś, Grzegorz Piątek
Rytuały alkoholowe
Poezja
Mirosław Gabryś
… [depresja – obszar leżący poniżej poziomu morza…]

Justyna Bargielska
Kawa z imprinterką / Wszerz, w głąb / Kobieta wstaje i wychodzi / Na odejście wszystkich zwierząt

Maciej Płużek
Psychodeliczny urząd pocztowy w mieście B. / 3 kolory – żółty / Szkody górnicze (jednak remont)

Mariusz Polakowski
Mój przyjaciel Wu Zet / Wu Zet i niebo gwiaździste / Przyjaciel Wu Zet dba o swoje oko / Opowieść wiernego czytelnika
Proza
Jakub Sosnowski
Łańcuch
Rozmowa
Ze Stefanem Chwinem rozmawia Mirela Łaska
Niebezpieczne sprawy
Wydarzenia
Katarzyna Michalak
Fotografia dokumentalna – między przypadkowością a przyległością / „Okrutny i czuły”, Muzeum Ludwig, Kolonia 6.12.2003 – 18.02.2004

Violetta Sajkiewicz
Postsowiecka groteska / Borys Michajłow „Świadectwo negatywu”, CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa 5.03.–18.04.2004

Kamila Wielebska
Zniewoleni obrazem / Zbigniew Libera „Mistrzowie i Pozytywy”, PGS w Sopocie, 7.04.–3.05.2004
Recenzje i omówienia
Maria Janiszewska
Przyjemność czytania / Amos Oz „Opowieść się rozpoczyna”

Michał Larek
W ogrodzie fikcji / A.S. Byatt „Panna w ogrodzie”

Michał Larek
Cytaty, miłość i obcasy / Agnieszka Drotkiewicz „Paris, London, Dachau”

Michał Larek
Bez sensu / Maciej Piotr Prus „Błędnik”

Karol Maliszewski
Opium dla elity / Tomasz Różycki „Świat i Antyświat”

Karol Maliszewski
Kamp i akwarium / Edward Pasewicz „Dolna Wilda”

Bartosz Kurc
Mistrz wyobraźni / Maria Kornatowska „Fellini”; Rita Cirio, Federico Fellini „Fellini. Zawód: reżyser”; Milo Manara, Federico Fellini „Dwie podróże z Fellinim”
Listy
Zbigniew Sypniewski
List–polemika z artykułem Wisły Surażskiej („Rzeczpospolita”, 26.05.2004)
Felietony
Agata Araszkiewicz
Tęczowe flagi i torty. Płeć jako rytuał władzy

Klemens Stróżyński
U nas, za kołem polarnym [49]
Suplement
Jorge Luis Borges
Borges mówi (1979): Prolog / Książka / Nieśmiertelność / Swedenborg / Opowiadanie kryminalne / Czas
CD – MUZYKA WARTA POZNANIA
Dudziarze, skrzypkowie i śpiewacy z Domachowa
nagranie: 1936