Czas Kultury 1/2020 (204)
24,00

Kultura szkoły. Rewolucja od kuchni

Szkoła jest konsumowana od szczebla ministerialnego po ulicę. Od zawsze mieszają się w niej i gotują ideologia, polityka, rankingi. Przyszedł czas, że zawrzało i wykipiało. Podjęto strajk.
Zaglądamy w tym kryzysowym czasie do szkoły od kuchni. Powadzi nas hasło „kultura szkoły”, które pozwala z równą atencją traktować szkolną codzienność, relacje międzyludzkie, wygląd budynków oraz tradycję, program nauczania, prawo oświatowe. Poznać kulturę instytucji oznacza dotrzeć do jej istoty.

Strajk ukazał jej kuluary. Nauczycielki i nauczyciele nie są należycie wynagradzani ani obdarzeni zaufaniem. Szkoły bywają nudne, niesprawiedliwe, pełne uprzedzeń, stereotypów, nadzoru, przestarzałych receptur. Ale pracują w nich ludzie chcący zmiany – życzliwej komunikacji, dialogu, demokracji, szacunku dla różnorodności, zrozumienia wielowymiarowości świata, współpracy, pokojowych i zdrowych relacji. Obok list skarg i zażaleń pojawiają się nadzieje i plany, a profesjonalizm pozwala je urzeczywistniać.
Taka jest szkoła. Dajemy jej głos.

Redaktorki prowadzący: Iwona Chmura-Rutkowska, Sylwia Jaskulska

Kalanie własnego gniazda

Nestbeschmutzer może być pisarzem/pisarką, jak Thomas Bernhard czy Elfriede Jellinek, czołowi austriaccy „kalacze”, dzięki którym ta postawa stała się powszechnie rozpoznawana; może być naukowcem bądź badaczką albo prawnikiem. Również pozycje podmiotowe kalających mogą być różne: od tych, którzy robią to z rozmysłem, czasem wręcz lubując się we wzbudzaniu wściekłości wspólnot, po tych, których mocna lojalność wobec własnej społeczności niespodziewanie zostaje nadszarpnięta przez silniejszą wierność prawdzie i sprawiedliwości. Jesteśmy przekonani, że w Europie, a przede wszystkim w Polsce Nestbeschmutzung może – a wręcz powinien – się w obecnych czasach pojawiać. Ponownie jednak spotyka się z niechętnymi bądź wrogimi reakcjami wspólnot. Proponujemy przyjrzeć się bliżej temu zjawisku w różnych jego aspektach.

Redaktorzy prowadzący: Olga Szmidt, Wojciech Burek

Spis treści

KULTURA SZKOŁY. REWOLUCJA OD KUCHNI

7 Kultura szkoły – w tyglu smaków i aromatów / Inetta Nowosad
13 Kultura szkoły, jej trwanie i zmiana.  O sile oddziaływania „gramatyki szkoły” / Maria Czerepaniak-Walczak
21 Kocioł z wrzącą wodą, czyli o sytuacji szkoły z perspektywy kultury oporu / Anna Babicka-Wirkus
29 Edukacja w ramionach standaryzacji – czy autonomia jest jeszcze możliwa? / Małgorzata Żytko
39 Oblicza reformy szkolnej – technologiczne praktyki równościowego uczenia się / Lucyna Kopciewicz
49 Zaufanie w miejscu pracy nauczycieli / Joanna M. Łukasik
57 Paradoks: nauczyciel(ka) przedszkola – profesja społecznie ważna o niskim poziomie prestiżu / Kinga Kuszak
67 Od domu wszystko się zaczyna / Katarzyna Warmuz
73 Przestrzeń bez końca / Agata Siwiak
81 Największy kryzys w oświacie w Polsce od kuchni – relacja / Agnieszka Jankowiak-Maik

PROZA
91 Wspomnienia z krainy mroku / Oskar Szwabowski

TOMASZ BĄK
95 Karol Marks i Jan Paweł II a ekonomia gospodarstw domowych. Rozmowa Krzysztofa Hoffmanna z Tomaszem Bąkiem
105 Hypertrophia cordis / Afterparty / Doskonale wiecie, kto odprowadza mnie do domu / Smutek parkingów – Tomasz Bąk

KALANIE WŁASNEGO GNIAZDA
110 Artystka wizytująca / Katarzyna Mądrzycka-Adamczyk
111 Puryfik(a)cje / Jerzy Franczak
125 Losy złytoptaków / Jerzy Jarzębski
131 Czarny sekret / Marek Zaleski
139 O dalszej potrzebie badań nad dziejami Targowicy / Artur Kula
149 Czy człowiek występujący w obronie przyrody przed drugim człowiekiem to Nestbeschmutzer? Wokół powieści Olgi Tokarczuk Prowadź swój pług przez kości umarłych / Agata Moroz
157 Język, milczenie i bierność. Pytania o możliwą uniwersalność „kalania własnego gniazda” i jeden performans Mariny Abramović / Olga Szmidt
167  Wyrodny świadek / Aleksandra Szczepan

POEZJA
180 epistemologia / ogniście /  czas do(sz)cze-kania justyna krawczyni / co leczy kefir w letnie upały? depersonalizacja / rodzima lingwistyka M.Ł. / 112 jest zajęte #prank – Łukasz Kaźmierczak / Łucja Kuttig

ESEJ
187 Agresja słowna i wulgaryzmy na przykładzie filmów Patryka Vegi / Żaneta Szlachcikowska

NA WARSZTACIE
197 What Are You Willing to Die for? Obecność współczesnej sztuki afrykańskiej w Polsce. Geração 80 na Festiwalu Malta / Katarzyna Cytlak

FELIETON
209 Sen o maturze przez całe życie / Anna Cieplak
212 Strajk sześciolatka / Anna Pamuła
214 Weinstein, miłość i edukacja równościowa / Agata Araszkiewicz

219 Biogramy