Czas Kultury 1/2019 (200)
24,00

Retrotopie męskości

W 2013 roku ukazała się prorocza książka socjologa męskości Michaela Kimmela pt. „Angry White Men”. Tytułowi „wściekli biali mężczyźni” to ci, którzy dali się uwieść politycznemu hasłu retrotopii „uczynienia Ameryki ponownie wielką”. Właśnie mężczyźni szczególnie mocno ulegają urokowi „retrotopii”. Zygmunt Bauman w swojej ostatniej książce rozważa zjawisko retrotopii, w ramach której reakcją (lękową i obronną) na „szok przyszłości” staje się nostalgiczna próba restytucji idealizowanej przeszłości.
Hasło „wybierzmy przyszłość”, jeszcze nie tak dawno politycznie nośne, straciło w ostatnich kilku latach na atrakcyjności. Niniejszy numer „Czasu Kultury” poddaje analizie kilka przykładów retrotopii męskości.

Redaktorzy prowadzący – Wojciech Śmieja, Tomasz Tomasik

Gniew kobiet

Co jest pociągającego w niszczeniu materialnych obiektów i niematerialnych znaczeń kulturowych? Czy chodzi o pragnienie stawania się widzialnymi/podmiotowymi/aktywnymi? Próbujemy odpowiedzieć na te pytania, odwołując się do sztuki i literatury kobiet. To one dostarczają wielu scenariuszy destrukcji oraz wielu możliwych sposobów na rozprawienie się z ambiwalencją podejmowanych przez artystki i pisarki aktów przemocy. Koniecznych do tego, by wprowadzić do naszej przestrzeni siłę wykluczonych, pominiętych, wyciszanych. W rezultacie artystycznych działań opartych na destrukcji materiału/formy/idei powstają rzeczy, które są nośnikami prób zgłębiania niewspółmierności politycznej i społecznej świata, prób zawsze zakłócających spokój i bierność, z jakimi patrzymy i reagujemy na świat.

Redaktorki prowadzące – Anna Kałuża, Katarzyna Szopa

Spis treści

Retrotopie męskości

7 Wściekli czy uzdrowieni? O współczesnych „retrotopiach męskości”, zawiedzionym poczuciu uprzywilejowania,
populizmie, pornografii i kobiecym gniewie | Rozmowa Wojciecha Śmiei z Michaelem Kimmelem
15 Manosfera, czyli bunt upokorzonych samców | Agnieszka Graff
23 Przegrać to jak wygrać albo Bukowskiego celebracja przegrywa | Błażej Szymankiewicz
31 Kategoria męskości w dyskursie TVN Turbo | Krzysztof Arcimowicz
39 Reaktywacja wzorca mężczyzny jako miles Christi | ks. Andrzej Draguła
47 Męskość zwycięska (w historiach alternatywnych) | Paweł Tomczok
54 Stalker jako męska retro fantazja na nowe czasy (uniwersum „Kompleks 7215”) | Mirosław Gołuński
61 Retrotopijność – między literaturą a literaturoznawstwem. Kilka słów o polskich studiach męskości i dwóch powieściach
Michała Witkowskiego | Katarzyna Lisowska
68 Białoszewski, męskie pornoutopie i kapitalizm | Tomasz Kaliściak

Poezja

75 ciuchy z miasta / różowe polary / czarnuszka / live cams | Ewelina Krupska

Gniew kobiet

80 Pipilotti Rist i Susan Schuppli: destrukcja artystyczna w antropocenie | Anna Kałuża
94 Gniew – wokół feministycznej krytyki kreatywności | Katarzyna Szopa
102 Nie mówić, nie ufać, nie odczuwać. Opór i destrukcja w „Jolancie” Sylwii Chutnik | Marta Baron-Milian

Proza

109 Wszystko o Ewie | Darek Foks

Poznańska Nagroda Literacka

116 O wiele częściej czuję się chłopakiem niż mężczyzną | Rozmowa Krzysztofa Hoffmanna i Waldemara
Kuligowskiego ze Szczepanem Kopytem

Esej

125 Nowa Germania, niemieckość, paragwajskość i problem tożsamości społecznych | Jonatan Kurzwelly
137 Mroczna męskość myśliwego | Izabela Morska

Wykłady o sztuce

146 W gospodarowaniu czasem cała tajemnica | Piotr Bosacki

Na warsztacie

153 Biedny Polak patrzy na siebie, czyli psychoterapeutyczne lektury na temat męskości | Maciej Duda

Felieton

162 W cieniu młodniejących mężczyzn | Adam Poprawa
164 Przystojny, odważny i uzbrojony | Anna Pamuła
166 Jak performować niebinarność? | Agata Araszkiewicz

169 Biogramy