Czas Kultury 1/2010 (154)
16,00

„Czas Kultury” po raz kolejny zagłębia się w świat kryminału. W „Morderstwie po polsku” przyglądamy się estetyce rodzimego kryminału, by zrozumieć, w jaki sposób pomaga on uchwycić wielowymiarowość szybko zmieniającej się współczesności. Ten (pop)kulturowy gatunek niekiedy wnikliwie analizuje i interpretuje nasze mroczne egzystencjalne przygody. Udowadnia to Ewa Kraskowska, która w eseju o prozie Zofii Nałkowskiej stwierdza, że dzięki kryminalnym zainteresowaniom, pisarka stworzyła dzieła do dzisiaj aktualne. O strukturze powieści i prozaicznych przyczynach twórczości Joe Alexa pisze Piotr Pławuszewski, z kolei Jerzy Radziwiłowicz, odtwórca roli nadkomisarza Andrzeja Gajewskiego w „Glinie”, w rozmowie o serialu telewizyjnym Władysława Pasikowskiego intrygująco rozprawia o egzystencjalnym i duchowym obliczu morderców i śledczych. „Morderstwo po polsku” to także zbiór komentarzy do kryminałów tworzonych w obrębie całego XX wieku, dlatego przy okazji kreślimy nietypowy zarys historii obyczajowej naszego kraju.

W numerze również: relacje z wystawy Zbigniewa Libery w warszawskiej Zachęcie oraz z festiwalu autorów zdjęć Plus Camerimage, rozmowa z niemieckim pisarzem Davidem Safierem, blok recenzji literackich i muzycznych oraz felietony Agaty Araszkiewicz i Edwarda Pasewicza. Do redakcji własnych stron zaprosiliśmy Marka Chlandę.

Spis treści

Artysta wizytujący

4. Marek Chlanda. słowa|zdania: Pär Lagerkvist / słowa|zdania: anonim / (bez podpisu) / słowo|zdanie: Bartłomiej Dobroczyński

Morderstwo po polsku

12. Ewa Kraskowska. Zofia Nałkowska: …patrzę na ludzi jako na materiał dla zbrodni
16. Piotr Pławuszewski. Mój przyjaciel Joe Alex
24. Iwona Ostrowska. Obywatelski letarg. PRL-owski przekładaniec kryminalny
31. Adam Adamczyk. Kryminalne zagadki Poznania
40. Jerzy Borowczyk. Zbrodnia pasuje do człowieka. O „Glinie” Władysława Pasikowskiego
46. Jerzy Radziwiłowicz. Zmęczeni faceci z pistoletami – rozmawiają Jerzy Borowczyk i Michał Larek
54. Tomasz Konatkowski. Powieść miejska z trupami – rozmawiają Jerzy Borowcyk i Michał Larek
62. Justyna Zimna. Parafarmaceutyki kultury

Proza

68. Joanna Jodełka. Art. 149 KK
75. Jerzy Marciniak. Kanapka z węża
83. Adam Przegaliński. Dziewczyna o krzywych nogach i łapacz snów

Poezja

90. Tomasz Smogór. Gojenie [kapliczki kapliczki]
92. Kuba Wojtaszczyk. Czarna Madonna / Przełączanie / Marzanny Manifestujące

Rozmowa

94. David Safier. Mężczyźni też mają uczucia! – rozmawia Inez Okulska

Wydarzenia

100. Marek Wasilewski. Kanonizacja Zbigniewa Libery (Zbigniew Libera. Prace 1982–2008, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa, 1.12.2009–7.02.2010)
104. Justyna Knieć. Wbrew instynktowi (XVII Międzynarodowy Festiwal Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych Plus Camerimage, Łódź, 28.11. – 5.12.2009)
108. Tomasz Fudala. Symboliczne resztki (Adam Adach. Przy odrobinie szczęścia może o tym zapomną, Galeria Arsenał, Białystok, 8.01. – 7.02.2010)
113. Andrzej Górny. Arkadia tak blisko (Jarosław Iwaszkiewicz Panny z Wilka, Teatr Polski
w Poznaniu, premiera: 28.05.2009)

Recenzje i omówienia

116. Magdalena Bednarek. Szwejk w obozach (Angel Wagenstein Pięcioksiąg Izaaka. Opowieść o żywocie Izaaka Jakuba Blumenfelda, który przeżył dwie wojny światowe, trzy obozy koncentracyjne i był obywatelem pięciu ojczyzn, Poznań 2009)
119. Elżbieta Winiecka. Projekt „Świetlicki” (Marcin Świetlicki Niskie pobudki, Kraków 2009)
123. Adam Adamczyk. Światło obrazu (Susan Sontag O fotografii, Kraków 2009)
125. Agnieszka Kaczmarek. Tematy przystosowane (Wojciech J. Burszta Od mowy magicznej
do szumów popkultury
, Warszawa 2009)
129. Piotr Nowaczyk. Mikołejko się lęka (Zbigniew Mikołejko W świecie wszechmogącym.
O przemocy, śmierci i Bogu
, Warszawa 2009)
131. Magdalena Wołowicz. Efekt irytacji (Jerzy Sosnowski Instalacja Idziego, Kraków 2009)
133. Łukasz Saturczak. O nas samych (Mariusz Szczygieł 20 lat nowej Polski w reportażach według Mariusza Szczygła, Wołowiec 2009)
135. Inez Okulska. Pijanym krokiem jak burza. Na dwa głosy (Katarzyna Gacek, Agnieszka Szczepańska, Zabójczy spadek uczuć, Zielony trabant, Dogrywka, Warszawa 2008–2009)
139. Tomasz Kowalski. Wyrozumiałość racjonalisty (György Spiró, Mesjasze, Warszawa 2009)
142. Marzena Bawarska. Tuning ciał, odchudzanie umysłów (Ciało spieniężone. Szkice antropologiczne i socjologiczne, redakcja: Marek S. Szczepański, Beata Pawlica, Anna Śliz, Agnieszka Zarębska-Mazan, Tychy – Opole 2008)
146. Jerzy Wiśniewski. Klęska urodzaju (Johann Sebastian Bach Messe in h-moll, Les Musiciens du Louvre, Grenoble, NaÏve Records 2008. Johann Sebastian Bach h-moll Messe BWV 232,
La Petite Bande, Challenge Clasics 2009)
148. Witold Paprocki. Historia instrumentów (Guide des instruments anciens, Ricercar 2009)
150. Adam Adamczyk. Rewolucja to historia (Fryderyk Chopin, Koncerty fortepianowe, Rafał Blechacz, Royal Concertgebouw Orchestra, Deutsche Grammophon 2009)

Felietony

152. Łukasz Grodziński. Walter Pater w Bułgarii / Między pismami
155. Edward Pasewicz. „Thema mit Variationen” / Podręcznik do leżenia
159. Agata Araszkiewicz. Królowa Pomidorów / Cover story