Czas Kultury 1/2009 (148)
15,00

„Czas Kultury” w numerze 1/2009 podejmuje dyskusję na temat fenomenu powrotu do religii, teologii, wiary. Justyna Zimna z socjolingwistycznym zacięciem pisze o wpływie na naszą codzienność ideologii katolickiej zaprogramowanej w języku. Agata Bielik-Robson z pozycji filozofa przyznaje: od religii uciec nie sposób i wysuwa tezę, że nawet najbardziej świecka czy ateistyczna narracja jest w istocie kryptoteologiczna. Elżbieta Winiecka, referując myśl coraz bardziej wpływowego filozofa Jean-Luca Mariona, pisze o wielkich możliwościach dyskursu religijnego prowadzonego po dekonstrukcji. Adam Lipszyc przenosi nas do świata literatury hebrajskiej, przedstawiając inspirujący komentarz do powieści noblisty Szmuela Josefa Agnona. Gisèle Séginger pojawia się na naszych łamach za sprawą Piotra Śniedziewskiego. Tłumacz pracy francuskiej literaturoznawczyni „Nerval, Mallarmé i narodziny modernizmu” stawia tezę, że poezja jest, z jednej strony, przestrzenią walki przeciwko transcendencji, z drugiej zaś – domeną myślenia o języku jako żywiole absolutnym, przedmiocie ekstatycznego kultu. Tomasz Mizerkiewicz z perspektywy teoretycznoliterackiej zauważa, że badacze, próbując zdefiniować literaturę, odwołują się do leksykonu teologicznego – w konsekwencji literatura staje się przede wszystkim przedmiotem wiary. Michał Larek analizuje tom poezji Jerzego Jarniewicza „Rozmowa będzie możliwa” jako krytyczną rozprawę z językiem religijnym, w obrębie którego „Bóg” staje się zaledwie figurą retoryczną.

W numerze także: poezja Jerzego Jarniewicza i Adama Kaczanowskiego, rozmowa Jerzego Borowczyka i Michała Larka z Markiem Krajewskim, bogaty dział recenzji oraz felietony Agaty Araszkiewcz i Edwarda Pasewicza.

W 2009 roku w „Czasie Kultury” zaplanowaliśmy kolumny, które zredagują zaproszeni goście – pierwszym będzie Mirosław Bałka, który przedstawi m.in. alternatywną wersję okładki.

Spis treści

Kryptoteologia?

4. Mirosław Bałka
14. Justyna Zimna. Język teologii. Lektorat dla początkujących
20. Agata Bielik-Robson. Myśl postsekularna, czyli teologia pod stołem
29. Elżbieta Winiecka. „Śmierć «Boga»” według Jeana-Luca Mariona
40. Adam Lipszyc. Mesjasz z domu Balaka
60. Gisèle Séginger. Nerval, Mallarmé i narodziny modernizmu
70. Tomasz Mizerkiewicz. Literatura – przedmiot wiary?
79. Michał Larek. Nie-boska gramatyka. O tomiku Jerzego Jarniewicza „Rozmowa będzie możliwa”

Krajewski

89. To miasto wołało do mnie w innym języku. Z Markiem Krajewskim rozmawiają Jerzy Borowczyk i Michał Larek
102. Justyna Zimna. Filologia zbrodni. Dwóch bohaterów Marka Krajewskiego

Proza

108. Łukasz Saturczak. Ostatni dzień magii / (Nie) wzniosłe tęsknoty / Czekając na wczoraj / Zapytaj, czy dziś w nocy otworzy ci oczy
132. Dominika Dymińska. Nic, nic

Poezja

139. Dariusz Sośnicki. Trwałe związki, luźne skojarzenia. O późnych wierszach Bohdana Zadury
149. Jerzy Jarniewicz. Skąd dzwonisz? / Zimna geografia / Katalog / Free Tibet / Na wiatr
154. Tomasz Kaliściak. koszulka którą chciałbym mieć / szminka
156. Adam Kaczanowski. Dziecko płacze

Wydarzenia

158. Dorota Mieszek. Epifania w domu kapitalisty  (T.E.O.R.E.M.A.T., reżyseria i scenariusz Grzegorz Jarzyna na podstawie twórczości Piera Paolo Pasoliniego, Teatr Rozmaitości, Warszawa, premiera: 1.02.2009 i 3.02.2009)
164. Marek Wasilewski. Imagine… (Zbigniew Rybczyński, Traktat o Obrazie, Galeria Stary Browar, Poznań 16.01. – 31.03.2009)
167. Magdalena Karkowska, Dagmara Rode. Za kulisami rzeczywistości? (Antypody umysłu, Galeria Manhattan, Łódź 24.10. – 17.11.2008)
172. Piotr Kosiewski. Wróblewski, znów Wróblewski (Tribute to Andrzej Wróblewski: Galeria Program, Warszawa, 12–20.09.2008; Galeria Pies, Poznań, 17–19.10.2008)

Recenzje i omówienia

174. Waldemar Kuligowski. Ballada o post-Cyganach (Jacek Milewski, Dym się rozwiewa)
176. Waldemar Kuligowski. Teraźniejszość jako film grozy (Zygmunt Bauman, Płynny lęk, przekład Janusz Margański)
178. Łukasz Saturczak. Aue to też ja? (Jonathan Littell, Łaskawe)
179. Łukasz Grzesiczak. W undergroundzie liczy się rockandrollowe serce (Czeski underground. Wybór tekstów z lat 1969–1989)
181. Tomasz Ewertowski. Rzut oka na Śródziemnomorze (Mileta Prodanović, Oko wędrowca, przekład Magdalena Petryńska)
183. Magdalena Bednarek. Obietnice bez pokrycia (2008. Antologia współczesnych polskich opowiadań, redakcja i posłowie Andrzej Skrenda)
186. Adrian Sinkowski. Było sobie życie (Adam Przegaliński, Jutro wyjeżdżam do Laponii)
188. Adam Adamczyk. Don Juan w służbie społeczeństwu (Slavoj Žižek, Mladen Dolar, Druga śmierć opery)

Felietony

192. Edward Pasewicz. Podręcznik do leżenia / Koncert na fortepian i siedem instrumentów dętych drewnianych
195. Agata Araszkiewicz. Cover story / W imię Matki i Córki…
202. Wincenty Różański 1938–2009