Czas Kultury 1/2006 (130)
14,00

Pierwszy w roku 2006 numer „Czasu Kultury” analizuje zjawisko pogardy. Uznaliśmy, że to pojęcie najlepiej opisuje wiele aktualnych zjawisk w kulturze, życiu publicznym i w relacjach między ludźmi. Pogarda jest czymś, co spotyka przede wszystkim ludzi wykluczonych ze społeczności. Bartosz Kuźniarz w artykule „Pogarda, gnój, idylla” przedstawia pojmowanie polskości przez młode pokolenie Polaków, które coraz częściej czuje się w Polsce obco i traci poczucie identyfikacji z krajem, w którym m.in. z powodu ogromnego bezrobocia nie można realizować swoich życiowych ambicji. Marta Jermaczek, nawiązując do słynnego Marszu Równości, który odbył się w Poznaniu w listopadzie 2005 roku, opisuje z kolei technikę „homoseksualizacji” przeciwników politycznych. Identyfikacja uczestników marszu przez media i polityków jako „skrajnie agresywnych kół homoseksualnych” miała osłabić znaczenie demonstracji dla demokratycznego dyskursu publicznego, a samych organizatorów manifestacji zmarginalizować i ośmieszyć. Piotr Forecki w tekście „Stolzman w Belwederze?” przypomina o ożywieniu języka antysemityzmu w III RP, a Waldemar Kuligowski zwraca uwagę na zakorzenienie pogardy w bogatym zestawie przysłów i powiedzonek ludowych. Marginalizację i pogardę wywołaną skrajną nędzą omawia na przykładzie brazylijskiego filmu „Miasto Boga” Katarzyna Kolbowska, natomiast Anna Wieczorkiewicz przypomina film z lat 30. zatytułowany „Freaks”, którego akcja usytuowana została w groteskowym świecie karłów i ludzkich dziwolągów. Ponadto publikujemy rozmowy z Janem Komasą, współreżyserem filmu „Oda do radości”, z Wojciechem Bursztą i Waldemarem Kuligowskim o ich książce „Sequel. Dalsze przygody kultury w globalnym świecie”, z Adamem Kaczanowskim, autorem powieści „Bez końca”, oraz rozmowę Anki Grupińskiej i Joanny Tokarskiej-Bakir o obrazach mordu rytualnego znajdujących się w sandomierskich kościołach.

Oprócz tego w tym wydaniu „Czasu Kultury” przeczytać można omówienia najnowszych wystaw Krzysztofa Wodiczki i Mirosława Bałki; ponadto zamieszczamy obszerny dział recenzji oraz felietony Agaty Araszkiewicz i Klemensa Stróżyńskiego.

Spis treści

Pogarda
Bartosz Kuźniarz
Pogarda, gnój, idylla, czyli parę uwag na temat polskości

Z Janem Komasą rozmawia Waldemar Kuligowski
Film z kraju pogardy

Marta Jermaczek
Marsz bezsilności, marsz siły

Piotr Forecki
Stolzman w Belwederze?

Waldemar Kuligowski
Chłopskie źródła pogardy

Katarzyna Kolbowska
O utracie niewinności poprzez okrutny rytuał

Kazimierz Piotrowski
Sztuka w czasach pogardy

Kuba Wandachowicz
Megapiksel

Anna Wieczorkiewicz
Zakochany karzeł albo ucieczki przed Dziwolągiem

Rozmowa
Z Wojciechem J. Bursztą i Waldemarem Kuligowskim rozmawia Marek Wasilewski
Globalizacja otwiera na inność

Poezja
Anna A. Tomaszewska
Rabarbar / *** (dla MM)

Marta Grundwald
Wilgoć / Duende / Saffron 2004 / Pokażę ci, jak przechodzę przez jezdnię

Marcin Jagodziński
kieszonkowa mapa świata / czas trzask / oczywistości / implikacje / sceny lotniskowe

Tomasz Hrynacz
Świąteczne repasaże / Napis końcowy / Złote piaski. Miłość w Sopocie

Kamila Janiak
lato / inkwizycja

Adam Kaczanowski
(człowiek woda) / Najpierw ja ciebie rzuciłem, potem ty mnie / Co umarło, a co jest już prawie nieżywe / Stopy w kałużach (japońska groza) / Telewizja jest gotowa na klęskę

Z Adamem Kaczanowskim rozmawia Mariusz Grzebalski
Duchowość w tej chwili znika

Proza
Łukasz Saturczak
9. Sex, drugs and Minimax

Wydarzenia
Monika Szmyt
„Pomnikoterapia” Krzysztofa Wodiczki – architektura etyki w przestrzeni społecznej? / Krzysztof Wodiczko „Pomnikoterapia”, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa 19.11.2005-22.01.2006; „Projekcje publiczne”, Bunkier Sztuki, Kraków 9.11.-11.12.2005

Izabela Dzioba
Drogi hipnozy / Mirosław Bałka, „Hipnoza”, Galeria Arsenał, Białystok 10.11-11.12.2005

Wojciech Kocołowski
Sample, ripy, ektoplazmy / Hubert Czerepok, „Fucking Hell”, CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa 13.01-19.02.2006

Korespondencje
Joanna Fomina
Wolność wypowiedzi a podżeganie do nienawiści religijnej

Tomasz Charnas
Numerki krytyczne i krytycznoliterackie 2005

Recenzje i omówienia
Agata Araszkiewicz
Czy można się zaprzyjaźnić z Sylvią Plath? / Sylvia Plath „Dzienniki 1950-1962”; Lolita Pille „Hell”; Marta Dzido „Małż”; Dorota Masłowska „Paw królowej”; Renata Bożek „Madame Sinobroda”

Tomasz Misiewicz
Między nami batmanami / Adam Kaczanowski „Bez końca”

Anna Skibska
Kanoniczne pytanie wypowiedziane pod adresem „Bez końca” Adama Kaczanowskiego

Anna Słobodzian
Iść pod rękę z własnym życiem / Tomasz Hrynacz „Dni widzenia”

Karol Maliszewski
„Wynegocjować rzeczywistość” (zadanie poezji) / Piotr Matywiecki „Ta chmura powraca”

Joanna Roszak
Karpowicz – neverending story / Mirosław Spychalski, Jarosław Szoda „Mówi Karpowicz”

Beata Frankowska
Dotknięcie bestii, czyli pragnienie umykające w lustrze / Anna Provoost „Róża i Wieprz”

Agnieszka Szeffel
Inna Wenecja / Predrag Matvejević „Inna Wenecja”

Marcin Wilk
Jeden z siedmiu / Michel Vittoz „Instytut Giulianiego”

Jerzy Gizella
Nieznośna lekkość uwodzenia / Michał Viewegh „Wychowanie dziewcząt w Czechach”

Michał Larek
Gdy już się kończy wzniosła płyta / Adam Zagajewski „Anteny”

Jerzy Gizella
Choroba europejska / Thomas Bernhard „Wymazywanie”

O Innych, czyli o Polakach też
O obrazach w sandomierskim kościele i katedrze rozmawiają Anka Grupińska, Joanna Tokarska-Bakir, Zuzanna Radzik i Agnieszka Sabor
Czy ksiądz Musiał zostanie zbawiony?

Felietony
Agata Araszkiewicz
Paradoksalni strażnicy pogardy

Klemens Stróżyński
U nas, za kołem polarnym [57]