30 kwietnia 2018

Kto o mnie decyduje?

W pierwszym wyreżyserowanym przez siebie spektaklu w Teatrze Śląskim Kleczewska oddaje w ręce widzów teatralno-filmowe widowisko, którego scenariusz oparty został na motywach filmu Johna Cassavetesa „Kobieta pod presją”...

28 kwietnia 2018

Literatura niszczy uzurpacje

Szczepan Kopyt jest jednym z trójki nominowanych do Nagrody-Stypendium im. Stanisława Barańczaka przyznawanej w ramach Poznańskiej Nagrody Literackiej. Uroczysta gala z wręczeniem nagród i ogłoszeniem nazwiska tegorocznego stypendysty odbędzie się 25 maja 2018 roku w Centrum Kultury ZAMEK...

27 kwietnia 2018

Toksyczne przyjemności, czyli kiedy serial szkodzi

Milenialsowi – metrykalnie, a przede wszystkim kulturowo – bohaterowie łatwo zjednują sobie sympatię widzów na zasadzie lustra. Chętniej wierzymy, że lustro jest krzywe, a my sami jesteśmy chociaż trochę mniej męczący, trochę bardziej rozgarnięci i da się z nami wytrzymać więcej niż jeden sezon...

25 kwietnia 2018

Sendlerowa to nie „Polka Nieskazitelna”

„Sendlerowa” jest opowieścią o wyjątkowym człowieku i całej masie ludzi, którzy zostali zmuszeni, by sprostać sytuacji trudnej do wyobrażenia – rozmowa z przewodniczącym jury Poznańskiej Nagrody Literackiej, profesorem Piotrem Śliwińskim, o książce Anny Bikont  „Sendlerowa...

23 kwietnia 2018

Ksenomorfobia

Trudno nie zauważyć, że współczesne Hollywood chce jak najszybciej nadrobić stracony czas i tworzy typy bohaterów, jakich do tej pory trudno było uświadczyć. Swoje filmy otrzymują czarnoskórzy superbohaterowie, tworzone są remake’i popularnych filmów, w których główne role zamiast mężczyzn grają kobiety...

20 kwietnia 2018

Czułe barbarzyństwo

Przepracowanie założeń estetyki relacyjnej przez akcentowany niedawno w obszarze sztuki „zwrot ku materialności” może być kluczem do czytania prac pokazanych na dwóch prawie równolegle trwających wystawach...

19 kwietnia 2018

Takiej sprawiedliwości chcecie?

Michał Zadara wyreżyserował „Sprawiedliwość” w Teatrze Powszechnym w Warszawie, by opowiedzieć o niesprawiedliwości, jaka w marcu 1968 roku spotkała późniejszych emigrantów. Chciał też sprawiedliwość wymierzyć – przekuwając to, co wydarza się w teatrze, w realne zawiadomienie do prokuratury, mówiące o możliwości popełnienia przestępstwa...

18 kwietnia 2018

Pamięć mięśni

Lynne Ramsay uchodzi za reżyserkę, która tworzy obezwładniające widza kino immersyjne, w którym skupia uwagę na bohaterze, wchodzi w jego buty – a w przypadku „Nigdy cię tu nie było” również i pod skórę...

17 kwietnia 2018

Boże dzieci, boże poematy

Odwiedzając Muzeum Sztuki w Łodzi w Roku Awangardy (2017), przyzwyczaiłam się do przytłaczających ilości tekstu, archiwalnych zdjęć i rozgadanych opisów stuletnich dzieł. „Boże dzieci, poematy” przerywają ten długi ciąg retrospektyw i wrzucają nas wprost we współczesność, którą dzielimy z tymi dziećmi-poematami...

16 kwietnia 2018

Cioteczka Elfriede

Skończyłam czytać „Ciotkę Zgryzotkę” w nastroju lekkiej melancholii i zawstydzenia jednocześnie. Jest na tych 300 stronach tyle intertekstualnych żartów i nostalgicznych westchnień z puentą, by można było samodzielnie wyczuć, że miała być „Ciotka…” tomem kończącym Jeżycjadę...

12 kwietnia 2018

Głód

„Odys” to spektakl o czekaniu, o niedoczekaniu i o tym, co z tego wynika. O skutkach ubocznych cierpliwości i niecierpliwości. O frustracji, rozgoryczeniu i żalu. O nadziei, która zostaje wystawiona na próbę...

09 kwietnia 2018

Jak stracić twarz (instrukcja obsługi)

Bohaterowie najnowszego filmu Małgorzaty Szumowskiej, nagrodzonego Srebrnym Niedźwiedziem w Berlinie, w przeróżny sposób „tracą twarz”. Reżyserka nie musi im przyprawiać specjalnie gęby, wystarczy, że po prostu pozwala im/nam być sobą, jakkolwiek przerażająco to brzmi...

06 kwietnia 2018

Doświadczenia synestetyczne

Głównym tematem „Spójrz na mnie” jest niepełnosprawność. W spektaklu Adama Ziajskiego specjalistami, podobnymi do osób zaangażowanych w projekty „teatru ekspertów” Rimini Protokoll, są niewidomi...

05 kwietnia 2018

Zamiast feminizmu – smartfon

Na fali Czarnych Protestów organizowanych jest coraz więcej dziewczyńskich wystaw, na których kobiety opowiadają o sobie samych. Po „Złych kobietach” w CK Zamek w Poznaniu (kuratorka: Krystyna Piotrowska) oraz „Polkach, patriotkach, rebeliantkach” w poznańskiej Galerii Miejskiej Arsenał (kuratorka: Izabela Kowalczyk) przyszła kolej na warszawski Lokal_30...

04 kwietnia 2018

Eksperyment pod nazwą „własne państwo”

Nacjonalizm wynika to z poczucia zagrożenia, egzystencjalnego strachu. Wtedy rodzą się postawy: „albo my ich, albo oni o nas” – mówi dziennikarz Tomasz Grzywaczewski. W lutym, nakładem wydawnictwa Czarne ukazał się zbiór jego reportaży „Granice marzeń”, będący zapisem podróży po postsowieckich państwach nieuznawanych, takich jak Abchazja czy Górny Karabach...

03 kwietnia 2018

Starzy, ale sexy

Zaangażowanie do nagrywania hip hopu ludzi, dla których ów gatunek był od zawsze jednym z symboli degrengolady, pachnie wymuszoną adaptacją szkolnej lektury (vide wołający o pomstę Różewicz w interpretacji Sokół/Hades/Sampler Orchestra) albo tak zwanym projektem partycypacyjnym, z którego najwięcej korzyści czerpie tak zwany aktywista czy kurator, a seniorzy są zostawieni sami sobie...

29 marca 2018

Zapomniana fotografia

Marzec 1968 wtargnął na warszawskie sceny teatralne. Pięćdziesiąta rocznica brutalnie rozgromionych przez Milicję Obywatelską demonstracji studenckich i zainicjowana wówczas przymusowa emigracja osób pochodzenia żydowskiego stanowią dla Anny Smolar punkt wyjścia do rozważań o roli prywatnych opowieści w tworzeniu historii...

28 marca 2018

Szum krótkiego kina

Nie da się ukryć, że na przestrzeni ostatnich dziesięciu lat Short Waves Festival stał się integralną częścią miejskiego krajobrazu, regularnie goszcząc w Poznaniu. Powstała w ten sposób silna więź, swoista symbioza, w ramach której miasto i festiwal razem funkcjonują...

27 marca 2018

Czytać naturę, pisać naturę

Książka „Literatura i jej natury” została pomyślana jako ekokrytyczny podręcznik dla szkół średnich i w tej roli sprawdza się co najmniej dobrze. Od razu jednak napiszę, że wolę czytać ją w innym trybie: jako bardzo instruktywną rzecz także dla nieco dojrzalszych odbiorców...

23 marca 2018

Smutek długodystansowca

W „Dzienniku maszynisty” nie ma słowa o biedzie i złych warunkach socjalnych, bo świat przedstawiony znajduje się gdzieś na granicy realności i magii – można w niej usłyszeć ciche i odległe echa realizmu magicznego Emira Kusturicy...

21 marca 2018

Resuscito formulae. Życie po śmierci i inne poststany teatru telewizji

Gdy dowiedziałem się o Teatrotece Fest – wydarzeniu znanym również pod etykietką „Nowe kadry teatru” – byłem lekko zdezorientowany. No bo jak to może być, że istnieje festiwal prezentujący współczesne produkcje teatru telewizji, których nie produkuje telewizja, ich premiery odbywają się w sali kinowej, a potem TVP zachowuje się tak, jakby były kukułczym jajem i prezentuje je z rzadka bądź zgoła wcale...

20 marca 2018

Strategie (nie)widzialności

Tytuł wystawy organizowanej przez wrocławskie BWA – „Strategie niewidzialności” – wydaje mi się co najmniej przewrotny w stosunku do eksponowanych na niej prac. Znacznie mocniej niż strategie niewidzialności zajmują mnie akcentowane przez artystów strategie widzialności, a w konsekwencji uderzający i niezwykle pomysłowo nieraz realizowany w pokazanych pracach wątek cielesności (człowieka) i materialności (świata)...

16 marca 2018

Poezja, wrażliwość, duch rewolty

W „Lady Bird” Greta Gerwig, papieżyca amerykańskiego kina niezależnego, niepisana patronka mumblecore i natchnienie Noaha Baumbacha, staje twarzą w twarz z czasem zaprzeszłym, wyborami, które mogą zmienić życie każdego człowieka...

14 marca 2018

Geniusz do it yourself

„Genialna przyjaciółka” w reżyserii Weroniki Szczawińskiej z Teatru Współczesnego we Wrocławiu to niezwykle zręczna, autorska adaptacja prozy Eleny Ferrante (całej „tetralogii neapolitańskiej”, nie tylko jej pierwszego tomu, którego tytuł wykorzystuje)...

14 marca 2018

Oblicza izolacji

Tkwiąca między Europą a Ameryką Północną Islandia cały czas nie może się mentalnie określić, do którego kontynentu jej bliżej. Z dala od stałego lądu wypracowała sobie własny rytm i strukturę codziennego życia...

13 marca 2018

Pierwszorzędne wyczerpanie

Nie jest rzadkością, nawet wśród tworzących muzykę elektroniczną wyłącznie przy pomocy oprogramowania, budowanie własnych instrumentów. Niewielu jednak jest w tym tak konsekwentnych jak Erik Wiegand aka Errorsmith, twórca wirtualnego syntezatora Razor...

09 marca 2018

Przeciw własnemu komfortowi

„Dziecko w śniegu” Włodka Goldkorna to esej-polifonia: o żydowskim (prze)trwaniu w powojennej Polsce; o próbach zasiedlenia krajobrazu po Zagładzie; o wygnaniu i powrocie; wreszcie, czy przede wszystkim, o pustce i jej upamiętnieniu z perspektywy „drugiego pokolenia” po Szoa...

08 marca 2018

„Każdy dla siebie, każdy podług siebie”

W zapowiedzi „Kanapki z człowiekiem” przeczytać można, że to próba odświeżenia piosenek Jacka Kaczmarskiego. Spektakl w reżyserii Jerzego Satanowskiego posiada zatem olbrzymie ambicje, aby zmierzyć się dorobkiem literackim niegdysiejszego barda „Solidarności”...

07 marca 2018

White flag for reality

Karolina Mełnicka i Stach Szumski to duet artystów współtworzących projekt mikropaństwa Nomadic State. Laureaci drugiej nagrody Młodych Wilków 2015 za „Generator pomnika do przestrzeni publicznej idealnego państwa” znów kreują, budują i aranżują, tym razem przestrzeń galerii 9/10...

05 marca 2018

Mdłości miłości

Okazuje się, że masło, gęsta śmietana, jajka w koszulkach, dżem, bekon i ciasteczka znakomicie nadają się do wyrażania miłości. Podobnie zresztą jak silne torsje. Historia miłości Reynoldsa Woodcocka i Almy zaczyna się bowiem od zamówienia wyjątkowo sutego śniadania...

02 marca 2018

„Nie pozwól, żeby ci przebaczali”

Kontynuacja wydanej pięć lat temu powieści „Dzieciństwo Jezusa” po raz kolejny wykorzystuje tę postać wyłącznie w tytule. Podobnie jak w poprzednim tomie, w „Latach szkolnych Jezusa” chłopiec nosi imię Davíd, a cała akcja powieści rozgrywa się nie tylko współcześnie, ale i bardzo daleko od Bliskiego Wschodu...

01 marca 2018

Dobrzy artyści kopiują…

Nowy film del Toro wydaje się ostatecznym gestem reżysera, który po wymuszonym „Crimson Peak” godzi się z własną wrażliwością artystyczną i zamiast ją maskować, wystawia ją na publiczny pokaz...

28 lutego 2018

Impresjonizm 2.0

Na pierwszy rzut oka „Bubblegum New Age” to jeszcze jedna chałupnicza nagrywka nawiązująca okładką i tytulaturą do witch house’u, vaporwave’u i pozostałych mikroestetyk muzycznych, które wyłoniły się na przełomie poprzedniej i obecnej dekady...