21 listopada 2019

Prosta historia

„Po prostu” doskonale wpisuje się w idee towarzyszące twórczyniom i twórcom Instytutu Sztuk Performatywnych. Deklarują oni dbałość o stwarzanie przestrzeni artystycznej wolnej od instytucjonalnych uwikłań i przemocy, a zarazem o międzyludzkie relacje i budowanie wzajemnego szacunku w czasie procesu twórczego...

20 listopada 2019

Turbopatriotyczne przypadki

Wbrew tytułowi książki odnoszę wrażenie, że najważniejszym tematem jest tu nie dominujący turbopatriotyzm, ale przeciwstawiany mu softpatriotzym. […] Systematycznie przeprowadzane w książce zawstydzanie softpatriotyzmu – obnażanie jego nieporadności, nieadekwatności, nieprzystawalności, wydmuszkowości, pokraczności, dziwaczności praktyk – nie służy jedynie prostej poznawczej subwersji […]...

19 listopada 2019

Przyklejanie mięsa

Eksponowany w wywiadach kontrast między jazzową harmoniką a gotyckim sztafażem brzmieniowym to właściwie jedyne posunięcie, o którym można powiedzieć, że jest charakterystyczne. Z tym że Enchanted Hunters – zawzięte post-rockówy – więcej o nim mówią, niż egzekwują na płycie, zachowawczo grając najczęściej parami „banger–ballada”, czyli raczej tempem i nastrojem niż osławioną melodią...

18 listopada 2019

Wydmuszka z Kamczatki

Nie jest to książka, podczas lektury której można zrezygnować z pytania o etykę – o granicę przejmowania miejsca, o dwuznaczność narracji, o sensowność czytania opowieści, którą tworzy zakamuflowane oko turysty...

15 listopada 2019

Gdzie jest exit?

Niezależnie od prezentowanych treści Lupa tworzy obrazy katastroficzne. „Wyspa uciekinierów” to nie tyle opowieść o bliskiej schyłkowości, ile – choć brzmi to być może dość karkołomnie – o rozpadzie po rozpadzie...

14 listopada 2019

Zrobić coś, w co nikt nie uwierzy

„Wybrane filmy, fotografie, spacery i obiekty Krzysztofa Maniaka z lat 2016–2019” w BWA Tarnów to ekspozycja wyjątkowo sensualna. Trzeba poczuć jej zapachy, zapaść się w sianie, wynieść zbłąkane źdźbła na sobie, posłuchać, jak paruje woda w kotle...

13 listopada 2019

Humanista sygnalista

Fragment książki „Wiele tytułów”, która ukazała się nakładem Wydawnictwa Czarne pod patronatem „Czasu Kultury”: „Czytanie, rozumienie i używanie literatury to rodzaj kulturowego zestawu ratunkowego, z którego jednak trzeba korzystać przed wypadkiem, ponieważ jego ratunkowa funkcja polega na symulowaniu katastrofy lub problemu i umożliwianiu ich antycypacji”...

12 listopada 2019

Harcerze, wuefiści, melancholicy

Muzyka Myslovitz nie stanowiła w żadnym wypadku kulturowego oręża, nie celebrowała lokalności, wydawała się doskonale uniwersalna. To samo tyczy się zresztą tematyki tekstów i ich jakości estetycznych...

08 listopada 2019

Po-jawienie

Książka Morskiej zamyka (dla mnie) tegoroczny ciąg lektur prozy tworzonej przez kobiety piszące o lękach, traumach i rozpadzie. Otworzyła go Aleksandra Zielińska ze studium traumy i wycofania się z życia, kontynuowała Inga Iwasiów z kronikami rozpadu i zapowiedzią gniewu, a domyka (o)powieść o odrodzeniu...

05 listopada 2019

Odsłuchy października

Po raz pierwszy w ponadrocznej historii „Odsłuchów”, polemika z zagranicznym youtuberem. Co prawda nie mamy żadnych dowodów na to, że Anthony Fantano czyta CzasKultury.pl, ale hej – wszyscy wiemy, że dobrze by mu to zrobiło...

04 listopada 2019

Barwy wojny

Choć w „I młodzi pozostaną” nie ma śladu turbopatriotycznej egzaltacji, to sam film bez wątpienia jest efektem heroicznego wysiłku. Na stulecie zakończenia Wielkiej Wojny (u nas premiera, prawdopodobnie żeby nie robić konkurencji obchodom stulecia odzyskania niepodległości, odbywa się rok później) ekipa Jacksona wyczyściła stugodzinny materiał filmowy z archiwum Imperial War Museum, przesłuchała setki wywiadów z weteranami – z tego oceanu możliwości wyłowiła pewną oryginalną całość...

31 października 2019

Współczesna rodzina

Próżno szukać w obecnej ofercie serialowej produkcji tak bogatej w wyraziste postacie jak „Sukcesja”. Najczęstszą intencją dramatów telewizyjnych o elicie finansowej jest pokazanie jej ludzkiej twarzy, a nawet wywołanie współczucia przez wytłuszczenie skomplikowanych relacji, w jakie jej przedstawiciele są uwikłani...

30 października 2019

Dziewczyńska zaradność, Smok i cmentarzysko drzew

Najważniejszym motywem spektaklu Roszkowskiego nie jest jednak fabularna misja pokonania smoka, a prezentacja odmiennych postaw księżniczki i Kraka Juniora, różnie reagujących na kryzys prowokowany obecnością potwora oraz wywołanym przez niego głodem i pogłębiającym się lękiem społecznym...

29 października 2019

Kinofilia społeczna

Reżyser „Synonimów” zwraca uwagę, że gwałtowne pragnienie zmiany tożsamości kulturowej nie zawsze może zostać zrealizowane – a przeszkadza w tym najbardziej niezbywalna część nas, czyli ciało...

26 października 2019

Fantom wyspy

Nasza planeta jest wyspą, a my rozbitkami. Skitłaszeni między sobą, poplątani wzajemnymi fochami, oddalamy się coraz bardziej od innych lądów. Niby kombinujemy wielką ucieczkę na wypadek katastrofy ekologicznej, ale na co dzień mościmy się na niewielkim terenie, oblewając chłodnymi falami...

25 października 2019

Reformacja

[…] Daniel przeprowadza we wsi „rekolekcje”, które na powrót mają przywrócić wiarę opartą na miłości bliźniego, biorącej się z przebaczenia. To właśnie to ostatnie staje się wartością, w której Komasa dostrzegł nie tylko cnotę religijną, ale również społeczną...

23 października 2019

Dryfowanie w łososiowej pościeli

Być może moja radość jest przedwczesna, wiele wskazuje jednak na to, że widmo „tematyzmu” przestało wreszcie krążyć nad polską literaturą. „Zaraz będzie po wszystkim” Grzegorza Uzdańskiego […] jasno wskazuje, że o tak zwanych ważnych społecznie sprawach da się pisać zręcznie i błyskotliwie...

21 października 2019

Stan podgorączkowy

Kantemir Bałagow podczas pracy nad filmem poszedł do archiwum, zaczął czytać dzienniki i wspomnienia radzieckich żołnierek, i wyszło mu, że czarno-białego filmu zrobić nie może. Risercz szaro-burej, powojennej rzeczywistości doprowadził go do kolorów […]...

17 października 2019

Bo można

Kiedy nie zostały już żadne szczyty do zdobycia, proste „bo jest” – czy też raczej „bo można” – sprawiało, że próbowano okiełznać góry na nowe sposoby: bez zabezpieczeń, bez tlenu, w stylu alpejskim czy wreszcie zimą...

15 października 2019

Język przeszłości

Wyścig z czasem staje się tu jednocześnie ściganiem z niewiadomą. Pamięć matki znika bez względu na pragnienie Gretel, aby zrozumieć własną historię. Można odnieść wrażenie, że Johnson posunęła się o krok za daleko w budowaniu lęku i chaosu...

14 października 2019

Odległa bliskość

„Ad Astra” jest zarazem intymnym dramatem i wyjątkowo widowiskowym kinem; staje się i filozoficznym traktatem, i interwencyjnym ostrzeżeniem. Gray sięgnął po kosmiczną skalę, bo być może tylko ona jest w stanie pomieścić ogrom ludzkich lęków i fantazmatów...

11 października 2019

Mapa polskiego tańca

W świetle strukturalnej organizacji Platformy trudno zaproponować inne rozwiązanie niż uznanie kompetencji grona selekcjonerów złożonego z artystów, dziennikarzy, kuratorów i teoretyków tańca, dobranych z uwagi na kryteria specjalizacji zawodowej, płci i wieku...

09 października 2019

Kultura jako pasmo cierpień: „Polityka” Patryka Vegi

W pierwszym odcinku podcastu „Kultura jako pasmo cierpień” Jacek Kozłowski z filozofem i poetą Piotrem Stankiewiczem zastanawiają się, czy Patryk Vega jest zarazem twórczy i szczęśliwy, jakie znaczenie ma to, gdzie, o której godzinie i z kim przedstawiciele polskiej inteligencji obejrzeli „Politykę”, czy Vega jest Smarzowskim pauperum, jakie postulaty etyczne stawia „Polityka” i rozważają możliwe strategie odbiorcze...

08 października 2019

Książę motłochu

Joker Todda Phillipsa – pana od komediowej trylogii „Kac Vegas” – jest takim bratem bliźniakiem Jokera-Ledgera, który chodził do publicznej podstawówki, kupował bułki w piekarni tuż za rogiem i codziennie wlepiał ślepia w telewizyjne talk shows...

07 października 2019

Odsłuchy września

Skończyły się temperatury powyżej piętnastu stopni, zaczęły się premiery. We wrześniu naprawdę było w czym wybierać. Jako że obrodziło również na rodzimym poletku, a wybory parlamentarne tuż-tuż, w tym odcinku „Odsłuchów” STAWIAMY NA POLSKĘ...

04 października 2019

Teoria chaosu w praktyce

Tony Judt twierdził, że stan kolei pozwala zdiagnozować stan państwa oraz to, na ile jest ono w stanie realizować interes zbiorowy obywateli. Książka „Ostre cięcie” jest taką diagnozą.
02 października 2019

W archiwum prywatnym

Tekst pochodzi z numeru „CzK” (2/2017). Redaktorka prowadząca, Lucyna Marzec, zapowiadała temat następująco: Archiwum prywatne nie jest metaforą pamięci czy fikcjogenną szkatułą dla poszukiwaczy afektów i efektów artystycznych – ale konkretnym miejscem, naznaczonym sygnaturą autorską, z konkretną materialną zawartością...

30 września 2019

Dobry glina, zły glina, „Piłsudski” i „Legiony”

Oczywiście dobrze by było, gdyby „Legiony” okazały się rozkosznie złym gniotem, jak obiecywał ich trailer, wybuchowym i fantazyjnym prequelem do „1920 Bitwy Warszawskiej”, która pozostaje zachwycająco najwspanialsza w kategorii „patriotyczne filmy najgorsze”; sprawa jest jednak bardziej skomplikowana...

26 września 2019

Przyjemność i niepokój

Aktualność tej książki jest bolesna. Nie tylko w wymiarze politycznym czy publicystycznym – to byłoby zbyt proste. Analogia czy głębokie współodczuwanie obejmują emocje (w tym wypadku) czytelnika i głównej bohaterki...