26 lutego 2020

Chrońcie naukę od takich przyjaciół

„Światy równoległe” rozczarowują. Książka stanowi szybki, powierzchowny „przelot” po popularnych pseudonaukowych teoriach. […] Największy zarzut stanowi jednak pozycja autora: jedynie „korzysta” z tego, że owe kontrowersje pseudonaukowe istnieją; są one dla niego rozrywkę intelektualną; stanowią pretekst i materiał do napisania książki...

25 lutego 2020

Więcej, mocniej, szybciej!

Seans „Nieoszlifowanych diamentów” to doświadczenie totalne. Film „ogląda się” ogłuszonymi uszami, skurczonym żołądkiem, obgryzionymi paznokciami, rozdrażnionym systemem nerwowym, wprawionym w stan palpitacji sercem, a dopiero na końcu, być może w najmniejszym stopniu, atakowanymi fluorescencyjnymi kolorami oczami...

24 lutego 2020

Wieczne sieci

Sieci umarły; sieci są wieczne. O sieciach już nie rozmawiamy. Sieciom dedykujemy główną wystawę jednego z najważniejszych międzynarodowych festiwali poświęconych sztuce, technologii i współczesnej myśli teoretycznej...

19 lutego 2020

Solidarni w przemijaniu

Jest więc „Kłamstewko” filmem o inscenizowaniu fikcji dla bardzo wymagającej publiczności, o fingowaniu rzeczywistości w specyficznych, antyhollywoodzkich warunkach: w środku chińskiego kolektywu, w którym to rodzina poświęca się dla utrzymania dobrostanu jednostki, a nie – jak przyzwyczaiło nas globalne Hollywood – pojedynczy człowiek heroicznie wykuwa dobrostan własnego stada...

18 lutego 2020

Małe ojczyzny, małe marzenia

Zachodzące w tyglu mieszanie się stało się równoznaczne z asymilacją, niezbędną dla realizacji amerykańskiego snu. W jaki sposób się on ziszcza, zależy od poszczególnego mieszkańca Stanów Zjednoczonych, co pokazuje serialowa antologia „Little America” […]...

17 lutego 2020

Skandynawia wyobrażona

Książka Springera warsztatowo przypomina zatem bardziej fiction niż non fiction, a narracyjnie zdaje się bliska nordic noir – nurtowi literatury skandynawskiej sprzeciwiającej się powszechnie panującemu hygge, ukazującemu pęknięcia i ciemniejsze strony „najlepszych krajów na świecie”...

15 lutego 2020

Kocurkowe piosenki dla kocurków

W klasycznym musicalu kot stapiał się z człowiekiem tworząc na scenie ludzkiego kota. Hooper porywa tę hybrydę, tak jak stała, z teatralnej rampy i zaprasza przed green boxa. Szukając sposobu na zaadaptowanie musicalu do konwencji Hollywoodu, stwarza hybrydę do potęgi trzeciej...

14 lutego 2020

Zenek a sprawa polska

„Zenek”, niezależnie od tego, czy będzie filmem złym, przeciętnym, czy dobrym, zapewne niewiele zmieni w realiach polskiej wojny dwóch narodów […]. Z jednej strony słuchanie disco polo wciąż działa jak etykietka – przynależności do klasy niższej, rolniczej, robotniczej, sympatii do określonej partii politycznej...

13 lutego 2020

Umrzemy : ]

Skonfrontowanie oblicza śmierci i młodego Polikarpa pozwala odczytywać „Krótką rozmowę…” jako komentarz do innego, aktualnego poczucia grozy. Współczesny Polikarp może lękać się śmierci, która nie pozwoli mu dożyć starości, objawiając się przedwcześnie – na przykład pod postacią katastrofy ekologicznej...

10 lutego 2020

Mój przyjaciel Adolf

U Waititiego […] kamera odkrywa przed widzem tylko to, co widzi chłopiec i jak to pojmuje. Tytułowy bohater zaprasza nas do frywolnej zabawy w jego uroczym świecie. Tu pojawiają się moje wątpliwości: zastanawia mnie, czy wraz z rozwojem akcji […] beztroskie i kolorowe widzenie świata wojny nie powinno aby w nim kruszeć i zacząć się walić...

07 lutego 2020

Zdradzeni przez intelektualistów

Skoro rodziny węgierskich wyborców skazywane są na rozłąkę ze względu na migrację ekonomiczną, spowodowaną ograniczonymi możliwościami i niskimi stawkami wynagrodzenia na Węgrzech, jak można oczekiwać, że będą witać z otwartymi ramionami przybyszów spoza Europy, których obecność w ich kraju doprowadzi do dalszego obniżenia płac...

06 lutego 2020

Concord Girls

Gerwig nie aspiruje do roli biografki; pożycza sobie pewne elementy z biografii autorki „Małych kobietek”, ale inne otwarcie przekręca. […] Ta wybiórczość historyczna w zainteresowaniu ukochaną autorką właściwie powinna być zarzutem...

05 lutego 2020

Skok wolności. Do kilku razy sztuka

Twórczynie [nadają bohaterom] tożsamość osób, na których losie mur odcisnął swoje piętno. […] Na tle Wielkiej Historii, którą reprezentują nagrania wideo Magdaleny Łazarczyk i Łukasza Sosińskiego, króliki opowiadają osobiste, indywidualne historie mieszkańców Berlina...

03 lutego 2020

Prawa człowieka A.D. 2019

Czy zatem w 2019 roku pojawiły się ulepszenia, które powiększają zakres praw człowieka? […] [W ramach odpowiedzi] zajmę się tylko tymi dwoma sprawami, ponieważ mogą okazać się w przyszłości precedensami (re)definiującymi, czym są i mogą być prawa człowieka...

31 stycznia 2020

Codzienność palestyńskiego pana Hulot

Palestyna w oczach Zachodu to nie państwo, ale synonim wojny, chaosu i nierozwiązywalnego konfliktu. Czy w takim razie inne spojrzenie na Palestynę jest w ogóle możliwe? Owszem. Dobitnie, z rozczulającą bezpretensjonalnością, udowadnia to Elia Suleiman

30 stycznia 2020

Trawienie Kieslera

Endless House to mieszkalna, futurystyczna i zarazem biologiczna struktura – w kontrze do Corbusierowskiej maszyny do mieszkania. Nerwowa kreska szkiców Kieslera, nietypowa dla architektonicznych rysunków, ogranicza obłe, poszarpane przestrzenie o organicznym, nieco jaskiniowym kształcie...

29 stycznia 2020

Terenowe ćwiczenia z semantyki historycznej

[…] wszystkim zarządzała oficjalna ideologia Ziem Odzyskanych – bowiem tak właśnie nazwano ziemie poniemieckie, legitymizując w ten sposób wojenne zdobycze terytorialne. Terytoria te stały się odwiecznie polskie, a niemieckich wysiedlonych i polskich osadników z Kresów uparcie nazywano „repatriantami”, czyli powracającymi do ojczyzny – choć w obu przypadkach byli oni z niej wygnańcami...

28 stycznia 2020

Hormon nieszczęścia

„Serotonina” warszawskiego Teatru Studio dłuży się niemiłosiernie i prowokuje część znudzonej publiczności do wyjścia z sali (w trakcie pokazu, na którym byłam, wiele osób rzeczywiście opuściło widownię), pozostałych widzów skłaniając do głębszej refleksji nad kondycją współczesnego człowieka...

27 stycznia 2020

Estetyka przemocy

Marhoula nie kusi jaskrawość erotyki w „Malowanym ptaku”, nie ucieka się do zestawiania kontrastu ludowego kolorytu, wrzawy i jazgotu z szarością wojny oraz wygnania, a perspektywy dziecka nie infantylizuje ani nie banalizuje...

23 stycznia 2020

Marnotrawcy i braggerzy. O dyskomforcie antropocenu

W obu przypadkach mamy do czynienia z fascynującym mutantem składniowo-leksykalnym; z językiem zasysającym najbardziej infantylne i skompromitowane określenia z polszczyzny i angielszczyzny, który własną nadmiarowością, uliczno-barokowym rozpasaniem i rozgałęzieniem w stronę zarabiania, wydawania, spalania i marnotrawienia (czasu, pieniędzy, zasobów, życia) ma za zadanie przesłonić dojmujący i powszedniejący brak...

22 stycznia 2020

Po szkole nie żyjesz

Pod artykułami o „Patointeligencji” podpisywali się politycy, aktorzy, krytycy filmowi, teatralni i literaccy, ale nie muzyczni (z niezbyt chlubnymi wyjątkami). Milczenie środowiska, które – przynajmniej w teorii – powinno dysponować największymi kompetencjami do tłumaczenia kulturowego fenomenu, można oczywiście potraktować jako komunikat bardziej wymowny niż sto artykułów zawodowych dziennikarzy...

21 stycznia 2020

„original bauhaus”: kto siedział na fotelu Marcela Breuera?

[…] wystawa nie jest próbą przedstawienia historii szkoły […], ale traktuje o jej współczesnej recepcji. Do realizacji zaproszono dwunastu współczesnych artystów, którzy w swoich pracach mieli niejako odnieść się nie tylko do dawnego fenomenu idei i koncepcji technicznych, ale przede wszystkim do recepcji obrazowej, a zatem charakterystycznej ikonosfery Bauhausu...

20 stycznia 2020

Jorge, człowiek, który został papieżem

„Dwóch papieży” opiera się na słowie – a raczej na słownej szermierce, bo opowiada o pojedynku. W ruch idzie wszystko, co może przechylić szalę na stronę jednego z wojujących. Liczą się: sprawne żonglowanie prawdami wiary, celne riposty cytatami z Pisma Świętego, bezlitosne szarże słowne wspierane filozoficznymi omówieniami kościelnych dogmatów...

17 stycznia 2020

W Utopii?

Nie wiem, czy istniała zapisana w kulturze ludowej harmonia vulgaris, kosmiczny ład świata rodem z antycznego pierwowzoru. A jeśli istniała, to czy było w niej więcej ładu niż w innych równoległych ludzkich światach: miejskim, pańskim...

16 stycznia 2020

Gomułka (pozornie) mój bliźni

[Lipiński] odkrywa to, co już wie, wyciąga wnioski tożsame z założeniami. Jego wysiłek pozostaje jałowy również dlatego, że powstaje opowieść ahistoryczna i apolityczna. Polega ona na recytacji wykutego na blachę antykomunistycznego katechizmu...

14 stycznia 2020

Przewidując nieprzewidywalne: prognozy muzyczne na najbliższe lata

Dwadzieścia lat temu Bartek Chaciński zabawił się w proroka, zastanawiając się na łamach „Machiny”, jak będzie wyglądać muzyczny świat w XXI wieku. Co ciekawe, duża część tych wizji spełniła się – co zachęca, by ponownie spróbować spojrzeć w przyszłość i zastanowić się, co może nas czekać w rozpoczętej dekadzie...

13 stycznia 2020

Odsłuchy grudnia

Życzę Wam wszelkich łask i szczęśliwości oraz wieeele dobrej muzyki. Czyli – odwołując się do przykładów, które znajdziecie poniżej – raczej współczesnego MGMT niż współczesnego U2...

10 stycznia 2020

Innego końca świata nie będz

Zimowla to określenie zaczerpnięte z języka pszczelarzy. Oznacza okres między ostatnim jesiennym a pierwszym wiosennym oblotem pszczół. Wówczas ule owijane są słomianą matą. Po nim przyjdzie kolejna wiosna...

09 stycznia 2020

Anarchizm, praca i biurokracja

[…] ideologia wolnego rynku wyklucza, by coś takiego w ogóle było możliwe. Tego rodzaju gównoprace mogły istnieć w Związku Radzieckim, gdzie zatrudniało się po pięć osób do sprzedaży kawałka świniaka, ale nie na kapitalistycznym Zachodzie – a zwłaszcza nie w wielkich, zorientowanych na zysk przedsiębiorstwach...

08 stycznia 2020

Wampir inteligencki

„Pan T.” to jednocześnie satyra, humor wyssany z mlekiem Barei, nadrealistyczny labirynt wizualny, traktat o niemocy twórczej i totalitaryzmie, próba wyobrażenia sobie polskich elit, którym nagle ktoś odebrał cały elitarny potencjał...

07 stycznia 2020

W poetyce fantazji

Przedstawienie „«Żyd» z Wesela. Wycieczka krajoznawcza” powstawało w bardzo burzliwym dla Bagateli okresie, w warunkach zastraszenia i w krótszym o kilka dni czasie prób […]. Twórcy przedstawienia nie odnoszą się do tych okoliczności wprost, ale rzeczywistość nadpisała dodatkowy kontekst związany z przejawami przemocy psychicznej i fizycznej, która dotyka wszystkich – nie tylko społeczność żydowską, ale też pracowniczki i kobiety...