21 maja 2018

W paszczy szaleństwa

Marlo jest w dziewiątym miesiącu ciąży, ma na głowie dwójkę dzieci i ani chwili czasu dla siebie. Wie też, że z pojawieniem się następnego potomka, sytuacja stanie się jeszcze gorsza, a pracy jedynie przybędzie...

18 maja 2018

Antykwariat

Teatr Polski w Poznaniu. W ciągu ostatniego roku swoje spektakle wyreżyserowało tu kilku znanych i docenianych twórców teatralnych średniego pokolenia. Po Mai Kleczewskiej, Monice Strzępce i Ewelinie Marciniak przyszedł czas na Jana Klatę...

16 maja 2018

Wściekłość i wrzask: bliżej, mocniej, teraz

„Błoto” Hillary Jordan to książka nienowa: dosłownie, bo polski przekład ukazuje się dziesięć lat po premierze oryginału, na fali sukcesu Netfliksowej ekranizacji w reżyserii Dee Rees („Mudbound”, 2015), ale i literacko, bo „Błoto” jest powieścią retro, bazującą na sprawdzonych rozwiązaniach tematycznych i formalnych...

14 maja 2018

Zabójczy żart

„Śmierć Stalina” Armando Iannucciego to film współcześnie wyjątkowy, bo kompletnie nieliczący się z poprawnością polityczną – za co zresztą został ukarany zakazem pokazów w Rosji – nie baczący na wrażliwość widzów i daleki od jakiejkolwiek delikatności...

10 maja 2018

„Retromania” a sprawa polska

Zapomnijcie o Fukuyamie i jego efektownych, acz łatwych do podważenia teoriach. Simon Reynolds ma dla was prawdziwy koniec historii. Ściślej: historii muzyki rozrywkowej. Właśnie ukazał się polski przekład jego „Retromanii” z 2010 roku...

09 maja 2018

Słowacki gubi kroki

Przed paroma laty w Teatrze Nowym Radosław Rychcik strojnie ukwiecił nagrobek Gustawa, znanego też jako Konrad, a z początkiem roku w tym samym teatrze Małgorzata Warsicka zajęła się renowacją trumny Kordiana...

08 maja 2018

Sample, zgrzyty, rytuały

Plaża Zachodnia powstała w 2015 roku jako portal informujący o działalności kołobrzeskiej sceny muzyki niezależnej. Większość tych projektów można usłyszeć na składance „Mapa Zdarzeń”, sygnalizującej pewne przeorientowanie, bo w przeciwieństwie do pierwszych wydawnictw, tutaj nie znajdziemy żadnych odwołań do idiomu rockowego...

07 maja 2018

Pieskie życie

Najnowszy film Wesa Andersona powstał z wewnętrznej misji stawiania pytań o ludzką tożsamość w dobie gwałtownych konfliktów, rozpadu struktur i głębokiego rozczarowania państwem. Zrealizowana techniką animacji poklatkowej „Wyspa psów” okazała się najbardziej politycznym filmem tegorocznego Berlinale...

04 maja 2018

Żywot Shuli

Rungano Nyoni jest wkurzona. Nie na jakąś konkretną osobę, nie na jakieś konkretne wydarzenie – jest wkurzona, w sposób młodzieńczy i buntowniczy, punkowy i nie bez podtekstu naiwności, na ogólną sytuację na świecie...

30 kwietnia 2018

Kto o mnie decyduje?

W pierwszym wyreżyserowanym przez siebie spektaklu w Teatrze Śląskim Kleczewska oddaje w ręce widzów teatralno-filmowe widowisko, którego scenariusz oparty został na motywach filmu Johna Cassavetesa „Kobieta pod presją”...

28 kwietnia 2018

Literatura niszczy uzurpacje

Szczepan Kopyt jest jednym z trójki nominowanych do Nagrody-Stypendium im. Stanisława Barańczaka przyznawanej w ramach Poznańskiej Nagrody Literackiej. Uroczysta gala z wręczeniem nagród i ogłoszeniem nazwiska tegorocznego stypendysty odbędzie się 25 maja 2018 roku w Centrum Kultury ZAMEK...

27 kwietnia 2018

Toksyczne przyjemności, czyli kiedy serial szkodzi

Milenialsowi – metrykalnie, a przede wszystkim kulturowo – bohaterowie łatwo zjednują sobie sympatię widzów na zasadzie lustra. Chętniej wierzymy, że lustro jest krzywe, a my sami jesteśmy chociaż trochę mniej męczący, trochę bardziej rozgarnięci i da się z nami wytrzymać więcej niż jeden sezon...

25 kwietnia 2018

Sendlerowa to nie „Polka Nieskazitelna”

„Sendlerowa” jest opowieścią o wyjątkowym człowieku i całej masie ludzi, którzy zostali zmuszeni, by sprostać sytuacji trudnej do wyobrażenia – rozmowa z przewodniczącym jury Poznańskiej Nagrody Literackiej, profesorem Piotrem Śliwińskim, o książce Anny Bikont  „Sendlerowa...

23 kwietnia 2018

Ksenomorfobia

Trudno nie zauważyć, że współczesne Hollywood chce jak najszybciej nadrobić stracony czas i tworzy typy bohaterów, jakich do tej pory trudno było uświadczyć. Swoje filmy otrzymują czarnoskórzy superbohaterowie, tworzone są remake’i popularnych filmów, w których główne role zamiast mężczyzn grają kobiety...

20 kwietnia 2018

Czułe barbarzyństwo

Przepracowanie założeń estetyki relacyjnej przez akcentowany niedawno w obszarze sztuki „zwrot ku materialności” może być kluczem do czytania prac pokazanych na dwóch prawie równolegle trwających wystawach...

19 kwietnia 2018

Takiej sprawiedliwości chcecie?

Michał Zadara wyreżyserował „Sprawiedliwość” w Teatrze Powszechnym w Warszawie, by opowiedzieć o niesprawiedliwości, jaka w marcu 1968 roku spotkała późniejszych emigrantów. Chciał też sprawiedliwość wymierzyć – przekuwając to, co wydarza się w teatrze, w realne zawiadomienie do prokuratury, mówiące o możliwości popełnienia przestępstwa...

18 kwietnia 2018

Pamięć mięśni

Lynne Ramsay uchodzi za reżyserkę, która tworzy obezwładniające widza kino immersyjne, w którym skupia uwagę na bohaterze, wchodzi w jego buty – a w przypadku „Nigdy cię tu nie było” również i pod skórę...

17 kwietnia 2018

Boże dzieci, boże poematy

Odwiedzając Muzeum Sztuki w Łodzi w Roku Awangardy (2017), przyzwyczaiłam się do przytłaczających ilości tekstu, archiwalnych zdjęć i rozgadanych opisów stuletnich dzieł. „Boże dzieci, poematy” przerywają ten długi ciąg retrospektyw i wrzucają nas wprost we współczesność, którą dzielimy z tymi dziećmi-poematami...

16 kwietnia 2018

Cioteczka Elfriede

Skończyłam czytać „Ciotkę Zgryzotkę” w nastroju lekkiej melancholii i zawstydzenia jednocześnie. Jest na tych 300 stronach tyle intertekstualnych żartów i nostalgicznych westchnień z puentą, by można było samodzielnie wyczuć, że miała być „Ciotka…” tomem kończącym Jeżycjadę...

12 kwietnia 2018

Głód

„Odys” to spektakl o czekaniu, o niedoczekaniu i o tym, co z tego wynika. O skutkach ubocznych cierpliwości i niecierpliwości. O frustracji, rozgoryczeniu i żalu. O nadziei, która zostaje wystawiona na próbę...

09 kwietnia 2018

Jak stracić twarz (instrukcja obsługi)

Bohaterowie najnowszego filmu Małgorzaty Szumowskiej, nagrodzonego Srebrnym Niedźwiedziem w Berlinie, w przeróżny sposób „tracą twarz”. Reżyserka nie musi im przyprawiać specjalnie gęby, wystarczy, że po prostu pozwala im/nam być sobą, jakkolwiek przerażająco to brzmi...

06 kwietnia 2018

Doświadczenia synestetyczne

Głównym tematem „Spójrz na mnie” jest niepełnosprawność. W spektaklu Adama Ziajskiego specjalistami, podobnymi do osób zaangażowanych w projekty „teatru ekspertów” Rimini Protokoll, są niewidomi...

05 kwietnia 2018

Zamiast feminizmu – smartfon

Na fali Czarnych Protestów organizowanych jest coraz więcej dziewczyńskich wystaw, na których kobiety opowiadają o sobie samych. Po „Złych kobietach” w CK Zamek w Poznaniu (kuratorka: Krystyna Piotrowska) oraz „Polkach, patriotkach, rebeliantkach” w poznańskiej Galerii Miejskiej Arsenał (kuratorka: Izabela Kowalczyk) przyszła kolej na warszawski Lokal_30...

04 kwietnia 2018

Eksperyment pod nazwą „własne państwo”

Nacjonalizm wynika to z poczucia zagrożenia, egzystencjalnego strachu. Wtedy rodzą się postawy: „albo my ich, albo oni o nas” – mówi dziennikarz Tomasz Grzywaczewski. W lutym, nakładem wydawnictwa Czarne ukazał się zbiór jego reportaży „Granice marzeń”, będący zapisem podróży po postsowieckich państwach nieuznawanych, takich jak Abchazja czy Górny Karabach...

03 kwietnia 2018

Starzy, ale sexy

Zaangażowanie do nagrywania hip hopu ludzi, dla których ów gatunek był od zawsze jednym z symboli degrengolady, pachnie wymuszoną adaptacją szkolnej lektury (vide wołający o pomstę Różewicz w interpretacji Sokół/Hades/Sampler Orchestra) albo tak zwanym projektem partycypacyjnym, z którego najwięcej korzyści czerpie tak zwany aktywista czy kurator, a seniorzy są zostawieni sami sobie...

29 marca 2018

Zapomniana fotografia

Marzec 1968 wtargnął na warszawskie sceny teatralne. Pięćdziesiąta rocznica brutalnie rozgromionych przez Milicję Obywatelską demonstracji studenckich i zainicjowana wówczas przymusowa emigracja osób pochodzenia żydowskiego stanowią dla Anny Smolar punkt wyjścia do rozważań o roli prywatnych opowieści w tworzeniu historii...

28 marca 2018

Szum krótkiego kina

Nie da się ukryć, że na przestrzeni ostatnich dziesięciu lat Short Waves Festival stał się integralną częścią miejskiego krajobrazu, regularnie goszcząc w Poznaniu. Powstała w ten sposób silna więź, swoista symbioza, w ramach której miasto i festiwal razem funkcjonują...

27 marca 2018

Czytać naturę, pisać naturę

Książka „Literatura i jej natury” została pomyślana jako ekokrytyczny podręcznik dla szkół średnich i w tej roli sprawdza się co najmniej dobrze. Od razu jednak napiszę, że wolę czytać ją w innym trybie: jako bardzo instruktywną rzecz także dla nieco dojrzalszych odbiorców...

23 marca 2018

Smutek długodystansowca

W „Dzienniku maszynisty” nie ma słowa o biedzie i złych warunkach socjalnych, bo świat przedstawiony znajduje się gdzieś na granicy realności i magii – można w niej usłyszeć ciche i odległe echa realizmu magicznego Emira Kusturicy...

21 marca 2018

Resuscito formulae. Życie po śmierci i inne poststany teatru telewizji

Gdy dowiedziałem się o Teatrotece Fest – wydarzeniu znanym również pod etykietką „Nowe kadry teatru” – byłem lekko zdezorientowany. No bo jak to może być, że istnieje festiwal prezentujący współczesne produkcje teatru telewizji, których nie produkuje telewizja, ich premiery odbywają się w sali kinowej, a potem TVP zachowuje się tak, jakby były kukułczym jajem i prezentuje je z rzadka bądź zgoła wcale...

20 marca 2018

Strategie (nie)widzialności

Tytuł wystawy organizowanej przez wrocławskie BWA – „Strategie niewidzialności” – wydaje mi się co najmniej przewrotny w stosunku do eksponowanych na niej prac. Znacznie mocniej niż strategie niewidzialności zajmują mnie akcentowane przez artystów strategie widzialności, a w konsekwencji uderzający i niezwykle pomysłowo nieraz realizowany w pokazanych pracach wątek cielesności (człowieka) i materialności (świata)...

16 marca 2018

Poezja, wrażliwość, duch rewolty

W „Lady Bird” Greta Gerwig, papieżyca amerykańskiego kina niezależnego, niepisana patronka mumblecore i natchnienie Noaha Baumbacha, staje twarzą w twarz z czasem zaprzeszłym, wyborami, które mogą zmienić życie każdego człowieka...