Nowe materializmy

Zbyt długo uznawaliśmy materię za bierną, nieożywioną, tępą i głuchą! Zbyt długo traktowaliśmy ją jako martwą – myśląc, że to człowiek powinien tchnąć w nią życie, nadać jej zewnętrzny i przede wszystkim pozamaterialny sens. Instrumentalizacja materialnych ciał przyczyniła się do powstania fantazji o podboju i konsumpcji, które doprowadziły do opowieści o niepewności życia pośród kapitalistycznych ruin. Tymczasem materia jest nie tylko żywa, posiada sprawczość i znaczenie, ale również sama wytwarza konkretne sensy. W proponowanym przez nas numerze chcielibyśmy przyjrzeć się szeroko pojętym praktykom materialno-dyskursywnym (Karen Barad) oraz zjawisku nowego materializmu. Interesuje nas to, w jaki sposób usytuowane (Donna Haraway) i ucieleśnione życie, wykraczające poza binarne opozycję tego, co organiczne i nieorganiczne, oraz ożywione i nieożywione, wytwarza się poprzez współdziałanie i współprzekształcanie. Procesualny charakter tego, co cielesne, skłania nas do zastanowienia się nad tym, w jaki sposób materia staje się.

Chcielibyśmy, aby nadesłane teksty wpisywały się w postulat „lektury dyfrakcyjnej”. Tym samym rezygnujemy z tradycyjnej lektury refleksyjnej, która w prosty sposób reprodukuje daną myśl (lustrzane odbicie), a także z lektury negatywnie krytycznej, powielającej refleksyjne analizy, lecz nie dającej nowych propozycji myślenia. Dyfrakcyjna lektura ma za zadanie wywołać zmianę, nowy rodzaj zaangażowania, tworzyć powiązania/zobowiązania (response-ability), bliskość, afirmację oraz produktywność w miejsce dotychczasowej re-produkcji idei. Refleksja i krytyka mają mało wspólnego z myśleniem! Dlatego interesują nas wasze twórcze ludzko-nie-ludzkie sploty (entanglement), wykraczające poza sztywne podziały i granice powstałe w obrębie nauki, filozofii i sztuki, a także pomiędzy nimi. Proponujemy następujące obszary eksploracji:
– ucieleśnienie, materializacje, rozmaitość ciał oraz ich produktywność, materialna sprawczość;
– witalny materializm, nie-ludzka afektywność, rozchwianie podziału na organiczne/nieorganiczne, thing-power;
– plastyczność;
– toksyczne związki, ciemna ekologia, ludzkie i nie-ludzkie prekarne opowieści o przetrwaniu;
– współczesne metody zaangażowania, kolektywne wytwarzanie wiedzy, intra-akcje, lektury dyfrakcyjne;
– ontologia zorientowana na przedmioty, życie rzeczy, naturo-kultury, wizje przyszłości po antropogenie;
– feministyczny nowy materializm;
– antropocen, kapitałocen, cthulucen, antrobscen, plantacjonocen.

I wiele innych usytuowanych perspektyw, które, mamy nadzieję, z nami wytworzycie!

 

Termin nadsyłania tekstów: 15 września 2019 r. na adres: redakcja@czaskultury.pl

Tekst powinien mieć nie więcej niż 24 tysięcy znaków (z przypisami i listą prac cytowanych) i być dostosowany do standardów cytowania/przypisów podanych na stronie czasopisma w zakładce Dla autorów. Prosimy o dołączenie krótkiego biogramu naukowego, afiliacji, listy prac cytowanych i streszczenia tekstu w języku polskim ze słowami kluczowymi.

Redaktorzy prowadzący: Andrzej Marzec, Bartosz Mroczkowski

 


 

 

Niepełnosprawności w kulturze i sztuce polskiej

Kwestie niepełnosprawności w ramach polskich projektów historyczno- i teoretycznoliterackich pozostają wciąż nieugruntowane pod względem metodologicznym. Ich obecność jest marginalna, a jednocześnie domaga się opisu w perspektywie pytań dotyczących norm, granic i potencjału podmiotowości. Pytań, które stawiają współczesne humanistki i humaniści.

Literaturoznawcze disability studies, głównie w obszarze badań zachodnioeuropejskich i amerykańskich, mają postać interdyscyplinarną i mocno już dziś zaawansowaną. Proponujemy namysł nad ich polskim wariantem. Namawiamy do podjęcia i opisu zagadnień, które można by uczynić punktem wyjścia do ewentualnych szerszych analiz kulturowych reprezentacji niepełnoprawności oraz/lub rozmaicie możliwych – metodologicznych, interpretacyjnych – ujęć sposobów mówienia o niepełnosprawności w tekstach kultury. Interesują nas ujęcia nie tylko tożsamościowe, ale też relacyjne. Tak pomyślana wielogłosowość nie ma być ujęciem „mówienia w imieniu”, lecz próbą otwarcia na doświadczenie wspólnotowe, na przecięcia i różne punkty widzenia.

W zagadnienia związane z niepełnosprawonościami oraz literaturą/sztuką wprowadzają nas polityki wrażliwości. Wydaje się, że problematyka stawiana przez nas w centrum wiązać się będzie z przekroczeniem granic ustanowionych przez kolejne dyskursy i form artystyczne przedstawiające indywidualne doświadczenia. W ten sposób stawiamy pytanie o kształt poetyk społecznej i indywidualnej wrażliwości a może drażliwości. Pytamy o języki kultury opracowujące stany zwane niepełnosprawnościami fizycznymi, mentalnymi i egzystencjalnymi. Interesuje nas ich trwałość i procesowość, niekonkluzywność oraz możliwości reinterpretacji poza istniejącymi wzorami.

Termin nadsyłania tekstów: 31 maja 2019 r. na adres: redakcja@czaskultury.pl

Tekst powinien mieć nie więcej niż 24 tysięcy znaków (z przypisami i listą prac cytowanych) i być dostosowany do standardów cytowania/przypisów podanych na stronie czasopisma w zakładce Dla autorów. Prosimy o dołączenie krótkiego biogramu naukowego, afiliacji, listy prac cytowanych i streszczenia tekstu w języku polskim ze słowami kluczowymi.

Redaktor prowadzący: Arleta Galant, Maciej Duda

 


 

 

Na warsztacie

W dziale „Na warsztacie” przedstawiamy najnowsze zjawiska współczesnej humanistyki. Przyjęliśmy, że interesują nas publikacje, które ukazały się w ciągu ostatnich trzech lat, chociaż nic nie stoi na przeszkodzie, aby na przykład zestawić najnowszą publikację z nieznaną w Polsce starszą, klasyczną książką z danej dziedziny.

Teksty powinny przyjmować formułę eseju naukowego, to jest być skierowane do akademickiego odbiorcy niespecjalizującego się w danej tematyce i oscylować pomiędzy profesjonalnym artykułem naukowym a tradycyjnie pojętą recenzją (zarazem nie wpadając w pułapki hermetyzmu albo powierzchowności). Teksty powinny być opatrzone w aparat krytyczny (przypisy).

Preferujemy teksty skupiające się na obcojęzycznych publikacjach. Mogą one przyjmować formę przeglądu wybranego problemu (np. omówienie paru książek z danego obszaru) albo refleksji nad ważną, pojedynczą publikacją (refleksji, która poszerzałaby perspektywę o dodatkowe konteksty).

W trosce o wysoki poziom merytoryczny artykułów zgłoszenia przechodzą przez proces podwójnie ślepej recenzji u dwóch niezależnych recenzentów.

Prosimy o nadsyłanie tekstów o objętości około pół arkusza (ok. 21 tys. znaków) wraz ze streszczeniem, abstraktem (do 700 znaków) w języku polskim oraz biogramem autora (nie jest przekazywany recenzentom) na adres: redakcja@czaskultury.pl. Tekst powinien być dostosowany do standardów cytowania/przypisów podanych na stronie czasopisma w zakładce Dla autorów.

Nabór artykułów do publikacji odbywa się w trybie ciągłym. Artykuły do najbliższych wydań nadsyłać można kolejno: 2/2019 – do 20 stycznia 2019, 3/2019 – 30 stycznia 2019, 4/2019 – 31 maja 2019.

„Czas Kultury” to pismo społeczno-kulturalne notowane w bazach CEEOL, Index Copernicus i Eurozine oraz w polskim wykazie czasopism naukowych (tzw. lista „B”) z 12 punktami.