Czarownice są wśród nas

Rozejrzyjmy się uważnie, a na pewno zobaczymy, że czarownice są wśród nas. Są dziś nie tylko popularnymi bohaterkami współczesnych seriali telewizyjnych i filmów wielkoekranowych, samozwańczymi uzdrowicielkami, położnymi czy terapeutkami, ale także pisarkami czy działaczkami feministycznymi i ekologicznymi.  Stało się tak, ponieważ w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat – z początku przy wielkim wsparciu feminizmu drugiej fali i współczesnej historiografii – figura czarownicy uległa odczarowaniu czy też może została zaczarowana na nowo, inaczej. Dziś coraz częściej być czarownicą oznacza być superbohaterką, MIEĆ MOC. Czarownice ze starych, znienawidzonych, budzących wstręt i lęk kobiet przemieniły się w świadome „kobiecej mocy” czarodziejki, liderki ruchów społecznych, nie tylko kobiecych, i duchowe guru – celebrujące sprawczość i duchowość kobiet.

Chcielibyśmy prześledzić nie tyko sam mechanizm reinterpretacji i rehabilitacji figury czarownicy, ponieważ istnieją takie analizy tego zjawiska jak na przykład esej Mony Chollet „Czarownice. Niezwyciężona siła kobiet”, a także publikacje historyczne takie jak książka Michaela Ostlinga „Between the Devil and the Host: Imagining Witchcraft in Early Modern Poland”, Briana Levacka „Polowanie na czarownice w Europie wczesnonowożytnej”, czy Małgorzaty Pilaszek „Procesy o czary w Polsce w wiekach XV-XVIII”.

Samo zjawisko nakłania nas do myślenia o różnych formach alternatywnych w naszej kulturze, które są zachętą do niezależnego myślenia, odczuwania, stawiania oporu wobec dominującego symbolicznego imaginarium i obowiązujących dyskursów politycznych. Chcielibyśmy więc postawić pytanie, czy moda na bycie czarownicą ma wymiar polityczny, czy jest formą ucieczki w świat fantazji lub narcyzmu, podejrzewając, że obecnie w naszym kraju jest to być może „trzecia droga” kobiet, nie poddająca się naciskom ani z prawej, ani z lewej strony sceny politycznej.

Interesują nas teksty interpretujące:
– kulturowe wizerunki czarownic i czarowników  – zwłaszcza te dzisiejsze, w serialach filmowych, w Internecie,  literaturze – także  popularnej, na przykład polskiej fantasy;
– społeczne funkcje czarownic – na przykład dzisiejsze praktyki alternatywnego położnictwa i medycyny ludowej, czarownice jako przewodniczki duchowe, liderki wspólnot lokalnych, terapeutki wprowadzające autorskie techniki pracy z klientem;
– seksualność czarownicy dawniej i dziś – od seksualnych fobii po sex-coaching;
–  hermafordytyzm jako idea całości; transmutacja=transgenderyzm. Marzenia o nieśmiertelności;
– złożone stosunkami pomiędzy feministkami i czarownicami;
– modę na egzorcyzmy i stosunek do czarostwa w religiach dominujących;
– funkcje czarostwa w dzisiejszych nowych ruchach religijnych, także w Polsce;
– budowanie tożsamości regionalnej na związkach z historycznymi czarownicami i procesami czarownic (muzea, pomniki, publikacje…);
– współczesne nawiązania do regionalnych/narodowych wersji czarostwa;
–  szanse, wyzwania i zagrożenia związane z nurtem magicznym w kulturze. Szara i czarna strona czarostwa;
– związki czarownic z naturą – zarówno w wymiarze historycznym (czary a medycyna ludowa), jak i współczesnym (New Age).

Termin nadsyłania artykułów: 12 grudnia 2020 roku, na adres: redakcja@czaskultury.pl.

Tekst powinien mieć nie więcej niż 24 tysięcy znaków (z przypisami i listą prac cytowanych) i być dostosowany do standardów cytowania/przypisów MLA 8 zawartych pod tym linkiem. Prosimy o dołączenie biogramu naukowego (500-700 znaków ze spacjami), afiliacji, listy prac cytowanych i abstraktu ze słowami kluczowymi.

Uwaga: nie wszystkie teksty muszą mieć charakter naukowy, jesteśmy zainteresowani także wywiadami czy esejami – takie teksty nie będą poddane procesowi recenzowania naukowego, ale ocenione przez redakcję. Chętnie przyjmiemy także kilka recenzji naukowych najnowszych książek wiążących się z tematem.

Redaktorki prowadzące: Monika Rudaś-Grodzka, Katarzyna Nadana-Sokołowska, Emilia Kolinko

 

English version

 


 

Song Studies

Śpiewanie jest praktyką ogólnoludzką, przyjmującą wiele form i wyrażającą rozliczne sensy. Śpiew może towarzyszyć zabawie, relaksowi, pracy, wyrażaniu emocji, mobilizacji jednostek, wyznaczaniu granic, ekspresji tożsamości… Badaczom udało się opisać wiele przypadków, gdy synchroniczne doświadczanie sekwencji dźwięków budowało lub umacniało wspólnoty: krewniacze, symboliczne, empatyczne, przekonaniowe. Piosenka jest medium tego typu procesów. 

Song studies próbują spojrzeć na to medium w nowych kontekstach, uwikłaniach i powiązaniach. Chcielibyśmy, by także w polskiej refleksji naukowej pojawiły się mocniej i wyraźniej badania nad piosenką. Już nie tylko popular music studies, nie jedynie sound studies, ale właśnie song studies. Podejmijmy próbę uformowania zrębów nowej subdyscypliny, stawiając nowe pytania i odsłaniając oryginalne perspektywy. Przykładowe analizy mogą dotyczyć różnych wymiarów piosenki: jej wykonań, odbioru i odbiorców, obiegu i krążenia, znaczeń (tworzonych, przetwarzanych, zawłaszczanych), języka, wartości artystycznych, społecznych oraz kulturowych. Możliwymi obszarami i problemami badawczymi są:
– „siła” i sprawczość piosenki;
– rola śpiewu w procesach społecznych i wydarzeniach historycznych;
– zmysłowe/cielesne i emocjonalne/afektywne doświadczanie słuchania oraz śpiewu;
– zagadnienia multimodalności gatunku, uwzględniające zarówno cechy tekstowe, jak i muzyczne oraz performatywne;
– śpiew na pograniczach kultury i natury;
– aksjologiczne i etyczne wymiary piosenki.

Termin nadsyłania artykułów:  15 stycznia 2021 roku na adres: redakcja@czaskultury.pl 

Tekst powinien mieć nie więcej niż 24 tysięcy znaków (z przypisami i listą prac cytowanych) i musi być dostosowany do standardów cytowania/przypisów MLA 8 podanych na stronie czasopisma w zakładce Dla autorów. Prosimy o dołączenie krótkiego biogramu naukowego (500 znaków), afiliacji, listy prac cytowanych i streszczenia tekstu w języku polskim ze słowami kluczowymi.

Redaktor prowadzący: dr hab. Paweł Tański, prof. UMK (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu).

 


Na warsztacie

W dziale „Na warsztacie” przedstawiamy najnowsze zjawiska współczesnej humanistyki. Przyjęliśmy, że interesują nas publikacje, które ukazały się w ciągu ostatnich trzech lat, chociaż nic nie stoi na przeszkodzie, aby na przykład zestawić najnowszą publikację z nieznaną w Polsce starszą, klasyczną książką z danej dziedziny.

Teksty powinny przyjmować formułę eseju naukowego, to jest być skierowane do akademickiego odbiorcy niespecjalizującego się w danej tematyce i oscylować pomiędzy profesjonalnym artykułem naukowym a tradycyjnie pojętą recenzją (zarazem nie wpadając w pułapki hermetyzmu albo powierzchowności). Teksty powinny być opatrzone w aparat krytyczny (przypisy).

Preferujemy teksty skupiające się na obcojęzycznych publikacjach. Mogą one przyjmować formę przeglądu wybranego problemu (np. omówienie paru książek z danego obszaru) albo refleksji nad ważną, pojedynczą publikacją (refleksji, która poszerzałaby perspektywę o dodatkowe konteksty).

W trosce o wysoki poziom merytoryczny artykułów zgłoszenia przechodzą przez proces podwójnie ślepej recenzji u dwóch niezależnych recenzentów.

Prosimy o nadsyłanie tekstów o objętości około pół arkusza (ok. 21 tys. znaków) wraz ze streszczeniem, abstraktem (do 700 znaków) w języku polskim oraz biogramem autora (nie jest przekazywany recenzentom) na adres: redakcja@czaskultury.pl. Tekst powinien być dostosowany do standardów cytowania/przypisów podanych na stronie czasopisma w zakładce Dla autorów.

Nabór artykułów do publikacji odbywa się w trybie ciągłym. Artykuły do najbliższych wydań nadsyłać można kolejno:  1/2021 – 30 września 2020, 2/2021 – 12 grudnia 2020 roku.

„Czas Kultury” to pismo społeczno-kulturalne notowane w bazach CEEOL, Index Copernicus i Eurozine oraz w polskim wykazie czasopism naukowych 20 punktami.