Waldemar Kuligowski

Inne teksty tego autora:
System nie pęka
02 grudnia 2019

System nie pęka

Fraza „pierwszy akademicki zbiór” mamiła niczym wonne nowalijki w maju. Wisienką na torcie było z kolei zdanie o „współczesnej globalnej scenie punk”. Dość już przecież naoglądałem się „skórzanych” punków na rodzimym podwórku, dość nawdychałem kurzawy wzniecanej przez pogo w jarocinach i goniądzach, jak złą mantrę znam na pamięć pieszczotliwe okrzyki w rodzaju „punki grać, kurwa mać!”...

O wyzbywaniu się dobroci
01 października 2019

O wyzbywaniu się dobroci

Istnieje wspólny mianownik dla obu skojarzeń: jest nim pytanie o „wyzbycie się dobroci” – nie tylko wobec współplemieńców, lecz także względem współmieszkańców: bloku, dzielnicy, kraju, kontynentu, Ziemi...

Sztuka latania
03 września 2019

Sztuka latania

Dane z 2014 roku pokazują aż nadto wyraźnie, że latanie jest aktywnością elitarną. Tylko 5% mieszkańców Ziemi kiedykolwiek wsiadło na pokład samolotu. Wśród nich z kolei tylko nieliczni robią to wiele razy...

Bombowce zmienione w motyle
09 sierpnia 2019

Bombowce zmienione w motyle

„Woodstock Festival był antytezą makfestiwalu. Kontrkultura wyśniła podczas tego festiwalu swój sen. Do końca. Chyba jedyny raz”. Przed środowym pokazem filmu „Woodstock” w reżyserii Michaela Wadleigha o festiwalizacji, zmierzchu festiwali i Festiwalu Woodstock pisze Waldemar Kuligowski...

Sześć i pół tony konkwisty
02 sierpnia 2019

Sześć i pół tony konkwisty

W estremadurskim miasteczku Trujillo bez zmian. Pizarro wciąż góruje nad centralnym placem, Pizarro zdobi kartki pocztowe, wdzięczy się w lokalnych przewodnikach, pręży na torbach na zakupy. Ze strzelistego cokołu spogląda na pałace, wille i kościoły zbudowane dzięki rabunkom na drugiej półkuli w złotych dla miasta czasach kolonialnej prosperity...

Zapiski ze Święta Wolności
05 czerwca 2019

Zapiski ze Święta Wolności

Dobro wspólne. Tolerancja. Pokój. Myślę i czuję, co chcę. Kocham, jak chcę. Wierzę, jak chcę. Tworzę, jak chcę. Świeckie państwo. Prawda. Prawa człowieka – czytam z konturowej mapy Polski, na którą chętni wpisują swoje „najważniejsze wartości”...

Granola z Woodstocku
10 maja 2019

Granola z Woodstocku

Na zdrowy rozum festiwal z sierpnia 1969 roku powinien zakończyć się wielką – ba! może nawet wręcz przeogromną – katastrofą. Najpierw spodziewanego „najazdu hipisów” nie chciała żadna lokalna społeczność, której proponowano goszczenie imprezy...

Kim jest Tommy Hilfiger?
10 kwietnia 2019

Kim jest Tommy Hilfiger?

Obrandowane wizyty papieża, lekcje koszykówki, a nawet wielkie akcje charytatywne to dzisiaj normalka. Zaraz za nią tarabani się franczyza kulturowa, czyli sytuacja, w której na przykład Angry Birds mogą być wszystkim: zabawką, filmem, grą komputerową, produktem spożywczym, aplikacją na smartfon...

Karuzela z tożsamościami
07 marca 2019

Karuzela z tożsamościami

Zgodnie mówi się i pisze o nim, że był jedną z najważniejszych postaci ruchu hipisowskiego końca lat 60. w Polsce. Że tworzył to środowisko w Krakowie. Że przecierał kontrkulturowe szlaki, a jako przeciwnik systemu był szykanowany i prześladowany...

Do twarzy nam z kirem
01 lutego 2019

Do twarzy nam z kirem

Dwudziestego stycznia byłem w Gdańsku. To była niedziela, dzień po pogrzebie prezydenta tego miasta Pawła Adamowicza, osiem dni po napadzie nożownika, który dokonał ponurej zbrodni w radosnym świetle fajerwerków finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy...

Wszyscy jesteśmy coverami
03 stycznia 2019

Wszyscy jesteśmy coverami

Cover może być zatem zarówno miłą konwersacją z poprzednikami, jak i radykalną transformacją ich dokonań. Wzrastać może na artystycznej inspiracji, ale także na chciwym geście zawłaszczenia...

Zwieracze umysłu 2.0
11 października 2018

Zwieracze umysłu 2.0

Najbardziej zgubna bowiem w uprawianej na Zachodzie antropologii była idea kosmopolityzmu, czyli „negowanie roli momentu narodowego w historii społeczeństwa”. Dla myślenia kosmopolitycznego i globalnego nie było w dobrze pojętej, narodowej nauce miejsca...

Internując powagę
24 września 2018

Internując powagę

Książki służą do różnych rzeczy. Można nimi podeprzeć stół albo uratować życie. Jedne uczą, inne deprawują. Są takie, co ulatują z pamięci zaraz po odłożeniu i takie, których nie sposób zapomnieć...

Performujmy swoje
14 sierpnia 2018

Performujmy swoje

Policja naostrzyła zęby i podjęła trop. Pogoń była spektakularna, pokazywana w mediach. Osaczone ofiary miały puścić farbę i zadenuncjować projektantów tego prawie-że-zamachu-stanu. Puściły jednak tylko nerwy – jednym, bo powaga ochranianego przez nich państwa została wystrychnięta na dudka, innym, ponieważ naruszono ich mir domowy i osobisty, a używanie słowa „konstytucja” uznano za podnoszenie ręki na najwyższe urzędy...

Pejotl, zen, antropologia
30 maja 2018

Pejotl, zen, antropologia

Rewolta roku 1968 roku polegała na tym właśnie, że dawne prawdy stawały się złudzeniami, a niegdysiejsze kanony igraszkami. Sporo napisano już o udziale polityków, aktywistów, artystów i studenckich liderów w próbie ustanawiania nowego porządku...

Kapela ze wsi Wolność
30 kwietnia 2018

Kapela ze wsi Wolność

Muzycy Kapeli stawiają na łączenie wrażliwości ich wiejskich mistrzów z własnymi fascynacjami z początku XXI wieku. Stąd na płycie i wiejscy skrzypkowie, i skrecze DJ-a grającego wcześniej w hip-hopowym Kalibrze 44 – to właśnie znaki nowego zakorzenienia...

Komu selfie, komu?
30 marca 2018

Komu selfie, komu?

Nigdy tego nie zrobiłem. Naprawdę, ani razu. Przynajmniej świadomie. Wiem dobrze, że robią to prawie wszyscy, w różnych sytuacjach i z dużą przyjemnością. W pojedynkę, choć to jakoś jednak głupio, a czasem z drugą osobą...

Gdy nazi jest seksi
06 marca 2018

Gdy nazi jest seksi

Kiedy Piotr Uklański w listopadzie 2000 roku pokazał w Zachęcie swoją pracę „Naziści”, a Daniel Olbrychski potraktował ją sarmacką szablą, wydawało się, że temat nawiązań do ideologii nazistowskiej mamy w Polsce załatwiony...

Będą bić, Abdul Bey!
01 lutego 2018

Będą bić, Abdul Bey!

Czas i duch są takie, że coraz częściej pojawiają się analogie do lat 30. XX wieku. Nawet nie próbuję wyrokować, czy szukanie tych podobieństw czegoś nas naucza, przed czymś realnie przestrzega i czy ostatecznie pozostanie tylko spekulacją – czy jednak zmieni się w potworny fakt...

Prawa człowieka, prawa końca
11 grudnia 2017

Prawa człowieka, prawa końca

W 1991 roku u 56-letniego Saida wykryto białaczkę. Badacz odszedł we wrześniu 2003 roku. W ostatnich miesiącach pracował nad książką, którą dzisiaj możemy potraktować w kategoriach jego, owszem, przedwczesnego i wymuszonego przez śmiertelną chorobę, testamentu...

Zafejkować się na śmierć
31 października 2017

Zafejkować się na śmierć

Pacjenci mądrzejsi od lekarzy (zwłaszcza w kwestii stosowania szczepień). Rodzice mądrzejsi od uczących ich dzieci nauczycieli (jako poltergeist szkolnych zebrań). Biskupi, a nawet szeregowi księża – mądrzejsi od urzędującego papieża (szczególnie w sprawach ubóstwa i miłosierdzia)...

Imbryk Cèline’a i bawarski Negr
11 września 2017

Imbryk Cèline’a i bawarski Negr

Zapożyczona od martynikańskiego filozofa i pisarza Éduarda Glissant’a fraza „nowy region świata” opisuje sytuację, w której cała planeta staje się przestrzenią przepływów i powiązań, co sam próbowałem przed dekadą oddać w tytule książki „Wiele światów, jedno miejsce”...

Lech, Czech i postplemiona
30 sierpnia 2017

Lech, Czech i postplemiona

Relacjonując dla „Polityki” tegoroczny Przystanek Woodstock, Ziemowit Szczerek pisał o spotkaniu „postmetali, postpunków, posthipisów i innych postsubkultur”. A dalej jeszcze notował pokojowe – by nie rzec: po prostu biesiadne – współegzystowanie ich przedstawicieli, zatopionych w gęstym sosie nostalgii za czasami, w których wszystko było prawdziwsze...

Od Hendrixa do matrixa
31 lipca 2017

Od Hendrixa do matrixa

Cóż mamy za rok! Rocznica goni rocznicę, wspomnienie jednego cudownego wydarzenia ściga się z rychłym przypominaniem kolejnego, jeszcze wspanialszego. Pierwszego czerwca świętowaliśmy jubileusz półwiecza płyty „Sgt...

Bez dotacji, bez złudzeń: jubileusz festiwalu Ethno Port
02 czerwca 2017

Bez dotacji, bez złudzeń: jubileusz festiwalu Ethno Port

Już prawie 20 lat minęło od momentu, kiedy Steven Feld, nowojorski antropolog i muzyk, ogłosił na łamach „Public Culture” swoją diatrybę na world music. Tekst zatytułowany „A Sweet Lullaby for World Music” pomyślany był jako demaskatorskie śledztwo dotyczące tego, w jaki sposób nowy, globalny gatunek muzyczny zawłaszczony został (a wpierw wymyślony i wypromowany) przez kapitalistyczną logikę rynkową...

Dum-dum przeciw czechofilom
08 maja 2017

Dum-dum przeciw czechofilom

W drodze do pracy – tymczasowej, zaplanowanej zaledwie na tydzień, wymagającej jednak codziennego porannego wstawania i obwarowanej specjalnym kontraktem – a więc w drodze do miejsca tego tymczasowego zatrudnienia mijałem trzy punkty, które szybko połączyły się w mojej głowie w jedną, osobną od innych, opowieść...

W imię Palacha i Lemmy’ego. 40 lat jugo punka
17 listopada 2016

W imię Palacha i Lemmy’ego. 40 lat jugo punka

Punk rock skończył 40 lat. Przeszedł w tym czasie transformację od anarchii do atrakcji turystycznej: King’s Road, gdzie się narodził, pełen jest dzisiaj sklepów z butami, twarz Johnny’ego Rottena, lidera Sex Pistols, szczerzy się z reklamy masła Country Life, a urząd miejski Londynu wspiera punkrockowe eventy...

40 papug w getcie
09 listopada 2016

40 papug w getcie

Artystyczne praktyki sprzeciwu archiwizuje się coraz skrupulatniej. Są przedmiotem namysłu, reinterpretacji, retrospektywnych przeglądów. Tym wszystkim po trochu jest także ekspozycja „Notatki z podziemia...

Stan ducha, stan konta
12 lipca 2016

Stan ducha, stan konta

Tuzin lat minął od reaktywacji Jarocin Festival. Tegoroczna edycja była równocześnie drugą z kolei organizowaną przez Prestige MJM, która zastąpiła Go Ahead. Można już zatem formułować pewne generalne uwagi dotyczące tyleż samego festiwalu, ile polityki organizującej go agencji...

Victor Orbán: w imieniu ludu
09 października 2015

Victor Orbán: w imieniu ludu

Wędrował od pozycji lewicowych po prawicowe, był liberałem, centrystą, w końcu także konserwatystą. Miał okresy zwalczania liberalizmu i konserwatyzmu. Ostatecznie okopał się na szańcach populizmu, negując system demokratyczny i jego ograniczenia.

Czarodzieje z Nikiszowca
17 lipca 2014

Czarodzieje z Nikiszowca

Wszystko zaczęło się w Paryżu w 1928 roku od wystawy „les peintres du coeur sacré” (malarzy gołębiego serca). Rok później – również w stolicy Francji – zorganizowano ekspozycję pod tytułem „Les peintres populaires de la Réalité” (ludowych malarzy Rzeczywistości)...

Bo moja ulica jest w sercu miasta
21 lutego 2014

Bo moja ulica jest w sercu miasta

Najdłuższe oblężenie miasta w powojennej historii Europy trwało 1426 dni. Jeśli to bardziej obrazowe, można powiedzieć, że idzie o blokadę rozciągniętą na 44 miesiące, czyli prawie cztery lata, a więc znacznie dłużej niż wojenna gehenna Stalingradu...

Pisarz jak jaskółka
21 października 2013

Pisarz jak jaskółka

„To jest książka o drodze, o poczuciu wolności, o szukaniu, odnajdowaniu i utracie”, mówił Martin Šmaus o swojej powieści „Dziewczynko, roznieć ogieniek” („Chajori romani, ker mange jagori”)...

Seks w kuchence gazowej
26 lipca 2013

Seks w kuchence gazowej

„Kobieta powinna być rodzajem Kościoła, który służy swemu mężowi – swego rodzaju Chrystusowi. Żona musi wychwalać męża i dbać o jego wielkość. Mężczyzna z kolei, jak drugi Chrystus, jest głową kościoła i gospodarstwa domowego […] Jak ujął to małżonek: «Codziennie muszę umierać dla żony»”.

Moskwa All Stars
19 lipca 2013

Moskwa All Stars

 Trudne zadanie miał zespół Moskwa, który obchodzi w tym roku swoje trzydziestolecie. Jego kluczowymi wydarzeniami mają być koncerty w Jarocinie i na festiwalu Woodstock. Ale przedtem kapela pojawiła się w poznańskim KontenerArcie, z tym samym jubileuszowym materiałem, niejako na przetarcie

Protokoły artystów psychodelii
24 maja 2013

Protokoły artystów psychodelii

„Encyklopedia polskiej psychodelii” jest pracą nowatorską, oryginalną, rzucającą nowe światło na pewien wycinek polskiej kultury artystycznej. Kamil Sipowicz zaproponował perspektywę każącą ponownie przyjrzeć się twórcom kanonicznym, jak i kontrkulturowym.

Chłopski queer
21 lutego 2013

Chłopski queer

Pogrzeb sardynki oficjalnie zakończył okres karnawałowy. Tak przynajmniej dzieje się w Santa Cruz de Tenerife, stolicy autonomicznego regionu Wysp Kanaryjskich. Pięciometrowa podobizna sardynki o karminowych ustach, przewieziona na gigantycznym katafalku przez centrum miasta, oddana została płomieniom i wrzucona do Atlantyku...

Gadzie to gadzie
23 listopada 2012

Gadzie to gadzie

Cyganie chcą mieć spokój. Nie wywołali dotąd żadnej wojny, nie mają ambicji utworzenia własnego państwa, nie formują nacjonalistycznych bojówek. Trwają na marginesach ekumeny i łakną przede wszystkim spokoju...

Jarocin 2012: karnawał prekariatu
24 lipca 2012

Jarocin 2012: karnawał prekariatu

Tegoroczny Jarocin Festiwal zapisał się tym, że ukształtowała się w jego ramach alternatywna przestrzeń, którą w myślach określiłem jako „off-festiwal”. Ma brzmieć to nie do końca serio, ale sprawa nie jest wyłącznie facecyjna.

Brave Festival: władza i tradycja
10 lipca 2012

Brave Festival: władza i tradycja

Brave Festival konsekwentnie i odważnie wpisuje się w listę przedsięwzięć artystycznych, które starają się realizować cele społeczne i pomocowe. Porusza tematy niewygodne, sytuując je w dodatkowo komplikującej sprawę perspektywie międzykulturowej.

Wszyscy synowie Sarajewa
05 grudnia 2011

Wszyscy synowie Sarajewa

Umówiliśmy się obok wiecznego ognia. Jego płomień trwa od czasów titowskiej Jugosławii, etos partyzancki był bowiem silniejszy niż wszystkie nacjonalizmy i szowinizmy razem wzięte, które zmiotły dawną federację, ale tego ognia zgasić nie potrafiły...

Na zapleczu intifady
02 września 2011

Na zapleczu intifady

Określenie „arabska wiosna” stało się jednym z najpopularniejszych publicystycznych riffów 2011 roku. Warto sobie jednak uświadomić, że hasło to rozpowszechnione i zaakceptowane jest jednak tylko na Zachodzie.